Źródła do dziejów wychowania patriotycznego Polaków w XX wieku to pięciotomowy zbiór różnorodnych tekstów, które łączy głębokie przekonanie ich autorów o zasadności wychowania patriotycznego oraz potrzebie doskonalenia postaw współczesnych Polaków wobec suwerenności własnej ojczyzny. Są wśród nich artykuły, przedmowy, przemówienia, odczyty, listy, wiersze, ulotki, pocztówki – tworzone przez przedstawicieli różnych grup i środowisk, zarówno osoby świeckie, jak i duchowne. Część tekstów podpisana jest – niejednokrotnie bardzo znanymi – nazwiskami, inne opatrzone zostały pseudonimami czy wydane anonimowo. Zestawione razem umożliwiają prześledzenie procesu postrzegania związków między szeroko pojmowaną edukacją, inspirującą ją patriotyczną myślą pedagogiczną a dobrem narodu i ojczyzny.


Czwarty tom przedstawia rolę i męstwo kapłanów Kościoła katolickiego niosących swoją posługę narodowi w latach 1956–1989. Materiał źródłowy zaprezentowano w następujących blokach tematycznych:

• Kościół w Polsce wobec 1956 roku

• Kościół w obliczu rocznic narodowych

• Patriotyzm w nauczaniu Stefana Kardynała Wyszyńskiego i Episkopatu

• Odbudowa nadziei. Miłość ojczyzny w nauczaniu Jana Pawła II

• Miłość do ojczyzny w wypowiedziach i zapiskach księży niezłomnych

• Kościół w życiu politycznym kraju i narodu

• Patriotyzm i katolicyzm w ruchu związkowym „Solidarność”

• Bóg i ojczyzna w wychowaniu człowieka