Icchok Kacenelson jest szerzej znany jako autor jednego utworu: Dos lid fun ojsgehargetn jidiszn folk, który należy do kanonu literackich świadectw Zagłady. Ta 900-wersowa Pieśń powstała w obozie internowania w Vittel we Francji, gdzie poeta spędził ostatni rok życia. Po deportacji do obozu przejściowego w Drancy został wywieziony do Auschwitz, gdzie zginął w komorze gazowej. Pieśń to zarazem „Epitafium”: jedyny w swoim rodzaju kamień nagrobny dla wymordowanych europejskich Żydów.

Niniejsza praca to drugi z trzech planowanych tomów poświęconych Pieśni. Jego celem – obok udostępnienia transkrypcji tekstu i adnotowanego tłumaczenia filologicznego – jest przedstawienie genezy oraz losów poematu, który Kacenelson nazywa „ostatnią pieśnią ostatniego Żyda”. Na podstawie sprzecznych relacji rekonstruujemy proces powstawania utworu, a także staramy się wyjaśnić fakt sporządzenia przez autora co najmniej pięciu kopii, co jest zapewne przypadkiem bez precedensu w dziejach literatury obozowej. W kolejnych rozdziałach analizujemy rękopisy, omawiamy historię edycji i próbujemy zinterpretować na pozór chaotyczną strukturę poematu. Tom zamyka wstępna prezentacja powojennej recepcji tekstu jidyszowego.