Źródła do dziejów wychowania patriotycznego Polaków w XX wieku to pięciotomowy zbiór różnorodnych tekstów, które łączy głębokie przekonanie ich autorów o zasadności wychowania patriotycznego oraz potrzebie doskonalenia postaw współczesnych Polaków wobec suwerenności własnej ojczyzny. Są wśród nich artykuły, przedmowy, przemówienia, odczyty, listy, wiersze, ulotki, pocztówki – tworzone przez przedstawicieli różnych grup i środowisk, zarówno osoby świeckie, jak i duchowne. Część tekstów podpisana jest – niejednokrotnie bardzo znanymi – nazwiskami, inne opatrzone zostały pseudonimami czy wydane anonimowo. Zestawione razem umożliwiają prześledzenie procesu postrzegania związków między szeroko pojmowaną edukacją, inspirującą ją patriotyczną myślą pedagogiczną a dobrem narodu i ojczyzny.


W trzecim tomie wyodrębniono okres 1939–1956, jako wyjątkowy i wyróżniający się w historii Polski czas walki, cierpienia i bohaterstwa narodowego. Materiał źródłowy zaprezentowano w następujących blokach tematycznych:

• Obrona ojczyzny po ataku Niemiec i Rosji Sowieckiej na Polskę – rok 1939

• Golgota Wschodu… Męczeństwo Polaków

• Walka i nadzieja na wolną Polskę (lata 1940–1944)

• Powstanie warszawskie (1944) i zdrada Zachodu (Teheran 1943 – Jałta 1945)

• Jak żyć i zachować tożsamość Polaka?

• Terror i eksterminacja Polaków-Patriotów

• Refleksje poszkodowanych oparte na doświadczeniu terroru