„Ponowne przebadanie w szerokiej perspektywie interdyscyplinarnej dorobku programowego, literackiego i artystycznego ruchów awangardowych to zadanie ważne z co najmniej kilku powodów, z których każdy - solidnie osadzony w koncepcji nowoczesnych badań humanistycznych - wykracza poza wąskie ramy uniwersyteckich fascynacji i prac. Po pierwsze, niniejsza książka podejmuje istotną kwestię poszukiwania źródeł i zjawisk określających kulturową jedność oraz różnorodność naszej części Europy, rozwijającej się odmiennie od zachodniej części kontynentu, w cyklach innych procesów politycznych i ekonomicznych. Zebrane tu szkice pytając specyfikę awangardy krajów, które podbite przez hitlerowskie Niemcy, weszły następnie w orbitę wpływów Związku Radzieckiego, a tym samym umożliwiają postawienie w nowym kontekście sprawy tożsamości kulturowej Europy.

Wiążą się z tym - po drugie - poszukiwania różnych ponadnarodowych czy ponadetnicznych koncepcji literatury i sztuki, zmuszające do przemyślenia takich aspektów awangardy wschodniej i środkowej Europy jak kosmopolityzm i internacjonalizm. Pojawiają się one dziś w zupełnie innej postaci niż w latach 20., 30., 40. i 50. XX wieku, ale bardzo ważne jest zadanie pytania o źródła obecnej wielokulturowości bądź transkulturowości. Szkice zamieszczone w tym tomie stwarzają szansę na przemyślenie na nowo awangardowego pragnienia przekraczania, a nawet unieważnienia granic, kwestionowania zastanych hierarchii oraz usankcjonowanych społecznie, politycznie i kulturowo podziałów.

W tym kontekście pojawia się zagadnienie interferencji różnych sztuk, hybrydyzacji i multimedialności nowoczesnej kultury, stanowiących osiągnięcie rewolucyjnej i eksperymentującej awangardy. Książka uświadamia, że dzisiejsze odrodzenie sztuki zaangażowanej i lewicowej należy interpretować w kontekście sztuki pierwszych dekad ubiegłego stulecia, kiedy artyści awangardowi jednocześnie podejmowali wyzwanie politycznej aktywności sztuki rewolucyjnej i wchodzili w sojusze z ekspandującą popkulturą.

Wydaje się, że książka potwierdza renesans badań nad polską awangardą, wzbogaca jego osiągnięcia o spojrzenie porównawcze, uwzględniające najbliższy nam geograficznie i politycznie kontekst, paradoksalnie mało znany dotąd polskiemu czytelnikowi, obecny w świadomości badaczy dwudziestowiecznej literatury i życia literackiego jedynie marginesowo. Tom Awangarda Środkowej i Wschodniej Europy - innowacja czy naśladownictwo? Interpretacje może się zatem przyczynić do wypełniania dotkliwej luki w polskiej literaturze".