E-OSOBOWOŚĆ (fragment)

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że kupiłeś tę książkę w internecie. Mogłeś nawet złożyć zamówienie w pracy, zebrawszy wcześniej informacje na jej temat. Wiedziałeś, że z formalnego punktu widzenia nie powinieneś szperać w Amazonie w czasie pracy, ale nabrałeś takiej wprawy w jednoczesnym wykonywaniu wielu zadań za pomocą sieci, że wiesz także, iż pół godziny wyszukiwania tytułów w biurze będzie miało ostatecznie niewielki wpływ na twoją dzienną wydajność. Kiedy książka do ciebie dotrze, a ty usiądziesz, żeby zacząć ją czytać, możliwe, że okienko wyszukiwarki, które ciągle będziesz widział kątem oka, zacznie migotać, sygnalizując, że w twojej skrzynce pocztowej jest nowa wiadomość, lub twój iPhone zacznie brzęczeć, powiadamiając cię o nadejściu nowego esemesa.
Mam nadzieję, że niniejsza książka podtrzyma twoje zainteresowanie wystarczająco długo, abyś mógł się obronić przed rozpraszającymi bodźcami i skończyć ją czytać w ciągu kilku dni. Potem możesz zamieścić swoje pochlebne lub krytyczne komentarze na Twitterze lub wyrazić swoje opinie na Facebooku, tak żeby mogli je zobaczyć twoi znajomi. Na koniec możesz ją sprzedać na eBayu lub ofiarować żołnierzom przebywającym na misjach wojskowych za pośrednictwem portalu booksforsoldiers.com – o ile oczywiście kupiłeś ją w wersji drukowanej.
Niewielu podałoby w wątpliwość fakt, że wirtualna rewolucja całkowicie przeobraziła sfery komunikacji, przetwarzania informacji, ekonomii i stosunków społecznych. Po prostu wszystko robimy dzisiaj przez internet i do tego w sposób tak rutynowy, że łatwo zapomnieć, iż nadal jest to stosunkowo młode medium. Nawet gdy nie musimy korzystać z sieci, np. gdy staramy się skupić na książce, nowa norma nakazuje, aby na leżącym nieopodal laptopie lub smartfonie była stale otwarta wyszukiwarka. Internet i wszystkie jego wytwory tak głęboko wrosły w nasze doświadczenia, że stan całkowitego oderwania się od sieci i pozostawania poza zasięgiem wydaje nam się teraz nieco niezwykły, być może nawet nienaturalny.
Mimo całej tej zmiany dokonanej przez świat wirtualny, na tym etapie głęboko zintegrowanej z naszym życiem, często jednak umyka nam bardziej subtelna rekonfiguracja naszej przestrzeni psychologicznej. Jeśli w ogóle rozmawiamy na temat wpływu internetu na naszą psychikę, większość z nas jest skłonna zwracać uwagę na aspekty uczuciowe, społeczne i kliniczne. Wymieniamy się opowieściami o internetowych miłościach i zerwaniach oraz wychwalamy wzajemne wsparcie, jakiego udzielają sobie wirtualne wspólnoty złożone z pokrewnych dusz. Zachwycamy się, że za pomocą internetu możemy się połączyć z tak wieloma jednostkami o ezoterycznych zainteresowaniach, których, jak sądziliśmy, nikt inny mieć nie może. Z przejęciem mówimy o odnalezieniu starego znajomego, z którym straciliśmy kontakt, i rośnie nieco nasze mniemanie o sobie, kiedy widzimy, jak krąg naszych sieciowych „przyjaciół” powiększa się do setek czy nawet tysięcy osób. Szukamy informacji na temat dolegliwości psychicznych, takich jak ADHD, depresja i anoreksja, stawiamy sobie diagnozę lub diagnozujemy siebie nawzajem, a potem wyszukujemy możliwe metody leczenia. Widząc jak swobodnie przekazujemy informacje na temat naszych kart kredytowych znanym i nieznanym witrynom, niektórzy z nas – bez cienia ironii – udzielają nawet rad, jak zapobiec kradzieży tożsamości w internecie. Ale co dla nas znaczy tak naprawdę owa „tożsamość” w epoce wirtualnej? Czy kradzież – przynajmniej kradzież tego rodzaju – jest jedynym zagrożeniem, jakie na nią czyha? Czy numer naszego rachunku bankowego lub trzycyfrowy kod zabezpieczający umieszczony na odwrocie naszej karty kredytowej są jedynymi identyfikującymi informacjami, których utratę ryzykujemy? Czy dziesięć milionów pechowych Amerykanów, których dane co roku padają łupem przestępców, to jedyne ofiary kradzieży tożsamości? Odpowiedź jest zdecydowanie negatywna. Z psychologicznego punktu widzenia coś się dzieje z naszą tożsamością – wydaje się, że coś przejmuje nad nią kontrolę – za każdym razem, kiedy się logujemy, i każdy obywatel sieci – a jest ich mniej więcej miliard1 – ma coś głęboko osobistego, o co powinien się niepokoić i co powinien chronić.