Książka wpisuje się w aktualną debatę nad modelem demokracji, wielokulturowości europejskiej, praw mniejszości oraz imigrantów, ich miejsca i roli w otwartych społeczeństwach obywatelskich. Jej przemyślana konstrukcja pozwala na połączenie i konfrontację poglądów oraz sądów liderów romskich reprezentujących różne odłamy i wspólnoty romskie, a także poddanie ich naukowej, systematycznej analizie. Jest to rzadki typ narracji łączący praktyków i teoretyków, działaczy i analityków, liderów i znawców problematyki romskiej. Publikacja ważna, zawierająca obszerny materiał empiryczny, źródło uporządkowanej, przemyślanej wiedzy na temat przemian społeczności romskich w integrującej się i jednoczącej Europie. Wynika też z lektury tej książki stara gorzka prawda, że najtrudniej być prorokiem we własnym kraju. Tym samym jest to rzecz o przekraczaniu granic, o swoistej transkulturowej wędrówce ku społeczeństwu bez dyskryminacji, uprzedzeń i podziałów. To narracja osadzona pomiędzy utopią i rzeczywistością, realiami a marzeniami, chęciami i możliwościami. Na pierwszym planie lokują się jednak żywi, prawdziwi ludzie, osadzeni głęboko w swoich środowiskach kulturowych i społecznych.
Polecam tę książkę nie tylko czytelnikom związanym z ośrodkami naukowymi. Jest to opowieść o ludziach takich jak my, pragnących zmienić nie tylko swój, lecz także cudzy los. To publikacja nie tylko ważna poznawczo, ale też zajmująca lektura, sprawozdanie z życia ludzi uwikłanych w dramatyczne meandry najnowszej historii.
Prof. dr hab. Tadeusz Paleczny