Skróty 11
Wstęp 13
Pytania badawcze i hipotezy 18
Metodologia badań 21
Stan badań 29
Struktura monografii 33
Uwagi dotyczące języka chińskiego i transkrypcji 36

Część I
Kontekst i zagadnienia wstępne

1. Oblicza nacjonalizmu w Chinach. Teorie, narracje i narzędzia 43
1.1. Koncepcje konstruktywistyczne na tle innych nurtów myślenia o narodzie 44
1.2. Różnorodność definicji narodu a przypadek chiński 58
1.3. Teoretyczne fundamenty nacjonalizmu 67
1.4. Nacjonalizm jako narzędzie ideologiczne chińskich elit politycznych 70
1.5. Treść współczesnej chińskiej narracji nacjonalistycznej 75
1.6. Narzędzia chińskiego nacjonalizmu 82
1.7. Nacjonalizm odgórny spotyka nacjonalizm oddolny 88
1.8. Nie można „jeść chińskiego ryżu i jednocześnie rozbijać chiński garnek” – nacjonalizm ekonomiczny 93
1.9. Emocje: urażanie chińskiego narodu 101
1.10. Budowanie międzynarodowej pozycji Chin 108

2. Chińska droga do ochrony dziedzictwa kulturowego: od upokorzeń do „genu kulturowego” 117
2.1. Źródła rozumienia chińskiego dziedzictwa 119
2.2. Wpływ upokorzenia narodowego na docenienie znaczenia dziedzictwa 122
2.3. Pierwsze instytucjonalne formy ochrony dziedzictwa kulturowego w Chinach 131
2.4. Wpływ zawieruchy wojennej i rewolucji komunistycznej na chińskie dziedzictwo 136
2.5. Polityczne wykorzystanie dziedzictwa kulturowego w stosunkach międzynarodowych 142
2.6. Lista Światowego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO a kwestie polityczne 153
2.7. Dziedzictwo w retoryce Xi Jinpinga 160

3. Rozwój turystyki w Chinach 171
3.1. Potencjał turystyczny Chin 174
3.2. Tradycje podróżowania w dawnych Chinach 177
3.3. Turystyka a polityka w okresie maoizmu 182
3.4. Otwieranie drzwi dla turystyki po 1978 roku jako element modernizacji 187
3.5. Polityczne tło rozwoju – turystyka w planach pięcioletnich 199
3.6. Turystyka w Chinach po pandemii COVID-19 205

CZĘŚĆ II
Turystyka a nacjonalizm w praktyce

4. „Czerwona turystyka” 215
4.1. „Czerwona turystyka” a edukacja patriotyczna 215
4.2. Początki „czerwonej turystyki” 219
4.3. Kluczowe historyczne miejsca „czerwonej turystyki” 222
4.3.1. „Ta stuletnia podróż była wspaniała”. Muzeum Historii Komunistycznej Partii Chin w Pekinie 223
4.3.2. Szanghaj: miejsce narodzin partii komunistycznej 228
4.3.3. „Iskra wzniecająca pożar”, czyli bazy komunistyczne na południu Chin 231
4.3.4. „Siewnik wartości rewolucyjnych”. Na trasie Długiego Marszu i walk z Guomindangiem 238
4.3.5. „Święta ziemia czerwonej rewolucji”: Yan’an 245
4.3.6. „Wszystko dla wyzwolenia narodowego”: komuniści w czasie wojny z Japonią 249
4.4. Bohaterowie komunistyczni 257
4.4.1. „Chiny zrodziły Mao Zedonga”: miejsca kultu Wielkiego Sternika 257
4.4.2. „Synowie narodu chińskiego”: upamiętnienie innych liderów partyjnych 261
4.5. Wymazywanie trudnego dziedzictwa: Tian’anmen 266
4.6. Zaangażowanie Xi Jinpinga w „czerwoną turystykę” 277
4.6.1. Funkcje „czerwonej turystyki” 279
4.6.2. Perspektywy rozwoju „czerwonej turystyki” 283

5. Tanatoturystyka, czyli pamiętaj o przeszłości, aby docenić teraźniejszość 299
5.1. Mroczna turystyka – od emocji do polityki 300
5.2. Wspólnota wykuta w traumie: mroczna turystyka a nacjonalizm 307
5.3. Wojna obronna przeciw japońskiej agresji w pamięci historycznej 312
5.3.1. Szersza perspektywa porównawcza: po drugiej stronie Morza Wschodniochińskiego 327
5.4. Miejsca związane ze „stuleciem upokorzeń” a narracja antyzachodnia 329
5.4.1. Szersza perspektywa: odzyskanie Hongkongu i Makau 335
5.5. Potencjał miejsc związanych z katastrofami naturalnymi 338

6. Turystyka etniczna, czyli harmonia wieloetnicznego narodu chińskiego 349
6.1. Wyzwania turystyki etnicznej 353
6.2. Początki turystyki etnicznej w Chinach 355
6.3. Wyreżyserowane turystyczne doświadczenie Tybetu 357
6.3.1. Rozwój turystyki w Tybecie 361
6.3.2. Chińska dominacja w turystyce w Tybecie 365
6.3.3. Narracja o historii Tybetu w miejscach turystycznych 371
6.3.4. Kultura tybetańska w służbie turystyki 378
6.3.5. Shangri‑La – tybetański raj poza Tybetańskim Regionem Autonomicznym 388
6.4. Turystyka w Xinjiangu 392
6.4.1. Rozwój turystyki w Xinjiangu 393
6.4.2. Narracja o historii Xinjiangu w miejscach turystycznych 396
6.4.3. Budowanie „pięknego Xinjiangu”, czyli ucieczka od religii 400
6.5. Mongolia Wewnętrzna – Potomkowie Czyngis‑chana nie mogą być zastraszani 405
6.6. Funkcje turystyki etnicznej w innych regionach Chin 415
6.6.1. Banalizacja etniczności: przypadek Lijiangu 416
6.6.2. Xishuangbanna – zinstytucjonalizowana odmienność 421
6.6.3. Turystyka a feminizacja i seksualizacja grup etnicznych 423
6.6.4. Ekologiczne idealizowanie i greenwashing 430
6.6.5. Atrakcje turystyczne pokazujące jedność wieloetnicznego narodu chińskiego 432

7. Kontrapunkt: turystyka międzynarodowa w perspektywie nacjonalistycznej 443
7.1. Turystyka wyjazdowa na usługach nacjonalizmu 443
7.1.1. Rozwój turystyki wyjazdowej z Chin jako rezultat polityki modernizacji 446
7.1.2. Wspieranie turystyki jako narzędzie soft power: Hongkong i Tajwan 455
7.1.3. Ograniczanie turystyki jako narzędzie dyplomatyczne 461
7.1.4. „Bądź dobrą pandą”, czyli walka o zachowanie twarzy przez chińskich turystów 471
7.2. Turystyka przyjazdowa 476
7.2.1. Budowanie pozytywnego wizerunku Chin dla zagranicznych turystów 479
7.2.2. Sentymentalna turystyka z diaspory 486

ZAKOŃCZENIE

Turystyka jako zwierciadło chińskiego nacjonalizmu – między legitymizacją władzy a społeczną praktyką 501
Skorowidz nazw własnych 515
Skorowidz instytucji 523
Skorowidz chińskich terminów 527
BIBLIOGRAFIA 537
Przemówienia, wystąpienia, komunikaty, oświadczenia 537
Dokumenty 539
Raporty 542
Komunikaty, informacje oficjalne 546
Filmy 548
Strony internetowe 548
Hasła z encyklopedii 551
Źródła medialne 551
Opracowania ogólne i monografie 571
Artykuły w czasopismach naukowych 590
Wykaz wykresów, tabel i map 605