Źródła do dziejów wychowania patriotycznego Polaków w XX wieku to pięciotomowy zbiór różnorodnych tekstów, które łączy głębokie przekonanie ich autorów o zasadności wychowania patriotycznego oraz o potrzebie doskonalenia postaw współczesnych Polaków wobec suwerenności własnej ojczyzny. Są wśród nich artykuły, przedmowy, przemówienia, odczyty, listy, wiersze, ulotki, pocztówki – tworzone przez przedstawicieli różnych grup i środowisk, zarówno osoby świeckie, jak i duchowne. Część tekstów podpisana jest – niejednokrotnie bardzo znanymi – nazwiskami, inne opatrzone zostały pseudonimami czy wydane anonimowo. Zestawione razem umożliwiają prześledzenie procesu postrzegania związków między szeroko pojmowaną edukacją, inspirującą ją patriotyczną myślą pedagogiczną a dobrem narodu i ojczyzny.


Pierwszy tom obejmuje lata 1901–1918, a więc okres bezpośrednio poprzedzający odzyskanie przez Polskę niepodległości. Materiał źródłowy zaprezentowano w następujących blokach tematycznych:

• Idea miłości ojczyzny

• W krwawej i bezkrwawej walce o Polskę

• Patriotyzm w przestrzeni komunikacji społecznej i mediów

• Wiersze patriotyczne z lat 1901–1918

• Piękno mowy ojczystej

• Wychowanie patriotyczne – wychowanie narodowe