#MeToo na rzecz przyszłości
Projekty artystyczne o przemocy (seksualnej) w teatrze
Seria: Teatr / Konstelacje
Liczba stron: 580
Format: 15,8 x 23,5 cm
Rok wydania: 2025
Data premiery: 02.12.2025
Opis książki
Można powiedzieć, że Monika Kwaśniewska-Mikuła tworzy artystyczne archiwum teatralnego #MeToo, nie tylko zbierając materiały, ale też wytwarzając je rozmowami i zapisem własnych obserwacji. To przepastne archiwum staje się w oczywisty sposób dla jego Autorki terenem eksploracji, ale też porządkowania, kategoryzowania i nazywania obiektów, a następnie poddawania ich analizie i problematyzowania w imię działań naprawczych.
Z recenzji dr hab. Joanny Krakowskiej, prof. IS PAN
Celem książki nie jest jedynie archiwizacja skarg i przemocy w teatrze, lecz również wzmocnienie praktyk, metod i postaw, które mogą stanowić odpowiedź na problemy systemowe i nadużycia władzy. Kwaśniewska-Mikuła pisze o procesie przekształcenia negatywności w pozytywność – o pozostawaniu z problemami, konfliktami i traumą, ale jednocześnie o poszukiwaniu alternatywnego porządku.
To książka pionierska, wprowadzająca do akademii nie tylko temat przemocy w teatrze, lecz także nowe metodologie, które pozwalają szerzej myśleć o sztukach performatywnych, dostarczając zarazem narzędzia do ich odbioru. #MeToo stanowi punkt wyjścia do innego pomyślenia o teatrze. Jest to fundamentalny gest dla przyszłości jego i całego środowiska z nim związanego.
Z recenzji dr. hab. Piotra Morawskiego, prof. UW
Z recenzji dr hab. Joanny Krakowskiej, prof. IS PAN
Celem książki nie jest jedynie archiwizacja skarg i przemocy w teatrze, lecz również wzmocnienie praktyk, metod i postaw, które mogą stanowić odpowiedź na problemy systemowe i nadużycia władzy. Kwaśniewska-Mikuła pisze o procesie przekształcenia negatywności w pozytywność – o pozostawaniu z problemami, konfliktami i traumą, ale jednocześnie o poszukiwaniu alternatywnego porządku.
To książka pionierska, wprowadzająca do akademii nie tylko temat przemocy w teatrze, lecz także nowe metodologie, które pozwalają szerzej myśleć o sztukach performatywnych, dostarczając zarazem narzędzia do ich odbioru. #MeToo stanowi punkt wyjścia do innego pomyślenia o teatrze. Jest to fundamentalny gest dla przyszłości jego i całego środowiska z nim związanego.
Z recenzji dr. hab. Piotra Morawskiego, prof. UW
O Autorce
Monika Kwaśniewska-Mikuła – redaktorka „Didaskaliów. Gazety Teatralnej”, adiunktka w Katedrze Teatru i Dramatu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autorka książek Od wstrętu do sublimacji. Teatr Krzysztofa Warlikowskiego w świetle teorii Julii Kristevej (2009), Pytanie o wspólnotę. Jerzy Grzegorzewski i Jan Klata (2016) oraz Między hierarchią a anarchią. Teatr – instytucja – krytyka (2019). Współredaktorka kilku książek, np.: Teatr brzydkich uczuć (2020), Autocenzura i cenzura. Nowe ujęcia (2024).
Finansowanie
Niniejsza publikacja została sfinansowana ze środków Wydziału Polonistyki w ramach Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim
Język publikacji
polski
Tytuł w języku angielskim
#MeToo for the Future: Artistic Projects on (Sexual) Violence in the Theatre
Wydanie
pierwsze
Autorzy
Monika Kwaśniewska-Mikuła
Projekt okładki
Agnieszka Kucharz-Gulis
Informacje o okładce
Haft wykorzystany na okładce: © Monika Drożyńska, 2022
ISBN: 978-83-233-5559-5
e-ISBN (pdf): 978-83-233-7718-4
Kraj pochodzenia producenta: Polska
POLECANE KSIĄŻKI
NOWOŚCI
Joga w terapii dzieci autystycznych, z ADHD i szczególnymi potrzebami edukacyjnymi
( Oprawa miękka ze skrzydełkami )
64,00
zł
44,80
zł
Psychoonkologia w opiece paliatywnej i u schyłku życia
( Oprawa miękka ze skrzydełkami )
95,00
zł
76,00
zł
#MeToo na rzecz przyszłości
Projekty artystyczne o przemocy (seksualnej) w teatrze
SPIS TREŚCI
WSTĘP 9
#MeToo jako opór przeciwko prekarności 9
Ruch #MeToo w teatrze 14
Prace artystyczne jako narzędzie oporu 17
Ramy teoretyczne 21
Struktura książki . 31
CZĘŚĆ I: KRYTYKA INSTYTUCJI I REPREZENTACJI
USYTUOWANA KRYTYKA INSTYTUCJONALNA . 35
Aktywna ucieczka: Casting!, Nosexnosolo, Spektakl dyplomowy, czyli kilka piosenek o przemocy w teatrze, Kancelaria Paniki Moralnej i Etycznej Wyższości . 35
Zaangażowanie w instytucję: #Gwałt na Lukrecji, Aktorki, czyli przepraszam, że dotykam, Otello, Klub oraz Łatwe rzeczy . 50
Zaangażowanie w instytucję i instytuowanie . 85
#METOO JAKO SKARGA 91
Teoria skargi Sary Ahmed 96
Atmosfera w szkołach teatralnych 100
Sceny intymne, nagość, transgresja i uroda . 106
Dyskryminacja kobiet a przemoc seksualna . 116
Męskie spojrzenie (w kobiecych oczach) . 120
„Wykorzystywacze ciał” 127
Blokowanie, brak sprawczości, nonperformatywność, backlash 132
Przeciw milczeniu 141
Nieszczęśliwe archiwa skarg 144
PERFORMANSY PRZEMOCY W RAMACH KOBIECEGO
SPOJRZENIA 147
Problemy reprezentacji 148
Krytyka reprezentacji 154
Performowanie przemocy poprzez ciało . 156
Świadectwa . 160
Ślady i symptomy 166
Karykatury 167
Uwalnianie ciał . 169
Kobiece spojrzenie 172
CZĘŚĆ II: AUTOETNOGRAFICZNE BADANIA ARTYSTYCZNE
BADANIA ARTYSTYCZNE 177
Badania artystyczne a krytyka instytucjonalna 179
Badania artystyczne a sztuki performatywne 181
Metody badań artystycznych . 184
Badania artystyczne w projektach o przemocy w teatrze. Mapowanie pola 186
AUTOETNOGRAFIA . 189
Rodzaje autoetnografii . 189
Funkcje autoetnografii . 192
Autoetnografia w projektach artystycznych o przemocy w teatrze.
Mapowanie pola 194
AUTOETNOGRAFICZNE BADANIA ARTYSTYCZNE . 197
Reprezentacja, edukacja, kanon: #Gwałt na Lukrecji . 201
Skala problemu: Casting! 214
Usłyszeć aktorkę: Aktorki, czyli przepraszam, że dotykam . 226
Zobaczyć aktorkę: Łatwe rzeczy . 239
Aktorki jako sprawcze podmiotki: Klub 264
Od fikcji artystycznej do realnego doświadczenia: Otello 279
Od realnego doświadczenia do fikcji artystycznej: Spektakl
dyplomowy, czyli kilka piosenek o przemocy w teatrze . 297
Strategie pracy i reprezentacji: Nosexnosolo . 327
Backlash i sprawiedliwość naprawcza: Kancelaria Paniki Moralnej
i Etycznej Wyższości . 355
Genealogie i kontynuacje . 388
ARCHIWA KRAJOBRAZÓW POSTTRAUMATYCZNYCH 393
Archiwa #MeToo . 394
Teatr dokumentalny 402
Media . 405
Badania środowiskowe . 423
Autoarchiwa 431
Archiwum i repertuar 441
Kontrfaktualność . 443
TEATR WYWIEDZIONY Z PRZEMOCY 455
Relacyjność, intra‑akcje 455
Płynne definicje devised theatre . 456
Teatr wywiedziony z doświadczenia przemocy . 460
Modele pracy – ogólna charakterystyka 464
Stosunek do tekstu 465
Modele heterarchiczne . 467
ODPOWIEDŹ-ALNOŚĆ, KRUCHOŚĆ, INSTYTUOWANIE . 479
Odpowiedź‑alność 480
Kodeksy etyki 485
Koordynacja scen intymnych 492
Feedback . 501
Godziny pracy 507
Elementarz dobrego debiutu 509
Osoby dramaturgiczne 513
Kontrakt 514
ZAKOŃCZENIA, SPLĄTANIA I UWIKŁANIA 523
PODZIĘKOWANIA . 527
BIBLIOGRAFIA 529
Nota edytorska 563
Indeks osób 565
#MeToo jako opór przeciwko prekarności 9
Ruch #MeToo w teatrze 14
Prace artystyczne jako narzędzie oporu 17
Ramy teoretyczne 21
Struktura książki . 31
CZĘŚĆ I: KRYTYKA INSTYTUCJI I REPREZENTACJI
USYTUOWANA KRYTYKA INSTYTUCJONALNA . 35
Aktywna ucieczka: Casting!, Nosexnosolo, Spektakl dyplomowy, czyli kilka piosenek o przemocy w teatrze, Kancelaria Paniki Moralnej i Etycznej Wyższości . 35
Zaangażowanie w instytucję: #Gwałt na Lukrecji, Aktorki, czyli przepraszam, że dotykam, Otello, Klub oraz Łatwe rzeczy . 50
Zaangażowanie w instytucję i instytuowanie . 85
#METOO JAKO SKARGA 91
Teoria skargi Sary Ahmed 96
Atmosfera w szkołach teatralnych 100
Sceny intymne, nagość, transgresja i uroda . 106
Dyskryminacja kobiet a przemoc seksualna . 116
Męskie spojrzenie (w kobiecych oczach) . 120
„Wykorzystywacze ciał” 127
Blokowanie, brak sprawczości, nonperformatywność, backlash 132
Przeciw milczeniu 141
Nieszczęśliwe archiwa skarg 144
PERFORMANSY PRZEMOCY W RAMACH KOBIECEGO
SPOJRZENIA 147
Problemy reprezentacji 148
Krytyka reprezentacji 154
Performowanie przemocy poprzez ciało . 156
Świadectwa . 160
Ślady i symptomy 166
Karykatury 167
Uwalnianie ciał . 169
Kobiece spojrzenie 172
CZĘŚĆ II: AUTOETNOGRAFICZNE BADANIA ARTYSTYCZNE
BADANIA ARTYSTYCZNE 177
Badania artystyczne a krytyka instytucjonalna 179
Badania artystyczne a sztuki performatywne 181
Metody badań artystycznych . 184
Badania artystyczne w projektach o przemocy w teatrze. Mapowanie pola 186
AUTOETNOGRAFIA . 189
Rodzaje autoetnografii . 189
Funkcje autoetnografii . 192
Autoetnografia w projektach artystycznych o przemocy w teatrze.
Mapowanie pola 194
AUTOETNOGRAFICZNE BADANIA ARTYSTYCZNE . 197
Reprezentacja, edukacja, kanon: #Gwałt na Lukrecji . 201
Skala problemu: Casting! 214
Usłyszeć aktorkę: Aktorki, czyli przepraszam, że dotykam . 226
Zobaczyć aktorkę: Łatwe rzeczy . 239
Aktorki jako sprawcze podmiotki: Klub 264
Od fikcji artystycznej do realnego doświadczenia: Otello 279
Od realnego doświadczenia do fikcji artystycznej: Spektakl
dyplomowy, czyli kilka piosenek o przemocy w teatrze . 297
Strategie pracy i reprezentacji: Nosexnosolo . 327
Backlash i sprawiedliwość naprawcza: Kancelaria Paniki Moralnej
i Etycznej Wyższości . 355
Genealogie i kontynuacje . 388
ARCHIWA KRAJOBRAZÓW POSTTRAUMATYCZNYCH 393
Archiwa #MeToo . 394
Teatr dokumentalny 402
Media . 405
Badania środowiskowe . 423
Autoarchiwa 431
Archiwum i repertuar 441
Kontrfaktualność . 443
TEATR WYWIEDZIONY Z PRZEMOCY 455
Relacyjność, intra‑akcje 455
Płynne definicje devised theatre . 456
Teatr wywiedziony z doświadczenia przemocy . 460
Modele pracy – ogólna charakterystyka 464
Stosunek do tekstu 465
Modele heterarchiczne . 467
ODPOWIEDŹ-ALNOŚĆ, KRUCHOŚĆ, INSTYTUOWANIE . 479
Odpowiedź‑alność 480
Kodeksy etyki 485
Koordynacja scen intymnych 492
Feedback . 501
Godziny pracy 507
Elementarz dobrego debiutu 509
Osoby dramaturgiczne 513
Kontrakt 514
ZAKOŃCZENIA, SPLĄTANIA I UWIKŁANIA 523
PODZIĘKOWANIA . 527
BIBLIOGRAFIA 529
Nota edytorska 563
Indeks osób 565
#MeToo na rzecz przyszłości
Projekty artystyczne o przemocy (seksualnej) w teatrze
SPIS TREŚCI
WSTĘP 9
#MeToo jako opór przeciwko prekarności 9
Ruch #MeToo w teatrze 14
Prace artystyczne jako narzędzie oporu 17
Ramy teoretyczne 21
Struktura książki . 31
CZĘŚĆ I: KRYTYKA INSTYTUCJI I REPREZENTACJI
USYTUOWANA KRYTYKA INSTYTUCJONALNA . 35
Aktywna ucieczka: Casting!, Nosexnosolo, Spektakl dyplomowy, czyli kilka piosenek o przemocy w teatrze, Kancelaria Paniki Moralnej i Etycznej Wyższości . 35
Zaangażowanie w instytucję: #Gwałt na Lukrecji, Aktorki, czyli przepraszam, że dotykam, Otello, Klub oraz Łatwe rzeczy . 50
Zaangażowanie w instytucję i instytuowanie . 85
#METOO JAKO SKARGA 91
Teoria skargi Sary Ahmed 96
Atmosfera w szkołach teatralnych 100
Sceny intymne, nagość, transgresja i uroda . 106
Dyskryminacja kobiet a przemoc seksualna . 116
Męskie spojrzenie (w kobiecych oczach) . 120
„Wykorzystywacze ciał” 127
Blokowanie, brak sprawczości, nonperformatywność, backlash 132
Przeciw milczeniu 141
Nieszczęśliwe archiwa skarg 144
PERFORMANSY PRZEMOCY W RAMACH KOBIECEGO
SPOJRZENIA 147
Problemy reprezentacji 148
Krytyka reprezentacji 154
Performowanie przemocy poprzez ciało . 156
Świadectwa . 160
Ślady i symptomy 166
Karykatury 167
Uwalnianie ciał . 169
Kobiece spojrzenie 172
CZĘŚĆ II: AUTOETNOGRAFICZNE BADANIA ARTYSTYCZNE
BADANIA ARTYSTYCZNE 177
Badania artystyczne a krytyka instytucjonalna 179
Badania artystyczne a sztuki performatywne 181
Metody badań artystycznych . 184
Badania artystyczne w projektach o przemocy w teatrze. Mapowanie pola 186
AUTOETNOGRAFIA . 189
Rodzaje autoetnografii . 189
Funkcje autoetnografii . 192
Autoetnografia w projektach artystycznych o przemocy w teatrze.
Mapowanie pola 194
AUTOETNOGRAFICZNE BADANIA ARTYSTYCZNE . 197
Reprezentacja, edukacja, kanon: #Gwałt na Lukrecji . 201
Skala problemu: Casting! 214
Usłyszeć aktorkę: Aktorki, czyli przepraszam, że dotykam . 226
Zobaczyć aktorkę: Łatwe rzeczy . 239
Aktorki jako sprawcze podmiotki: Klub 264
Od fikcji artystycznej do realnego doświadczenia: Otello 279
Od realnego doświadczenia do fikcji artystycznej: Spektakl
dyplomowy, czyli kilka piosenek o przemocy w teatrze . 297
Strategie pracy i reprezentacji: Nosexnosolo . 327
Backlash i sprawiedliwość naprawcza: Kancelaria Paniki Moralnej
i Etycznej Wyższości . 355
Genealogie i kontynuacje . 388
ARCHIWA KRAJOBRAZÓW POSTTRAUMATYCZNYCH 393
Archiwa #MeToo . 394
Teatr dokumentalny 402
Media . 405
Badania środowiskowe . 423
Autoarchiwa 431
Archiwum i repertuar 441
Kontrfaktualność . 443
TEATR WYWIEDZIONY Z PRZEMOCY 455
Relacyjność, intra‑akcje 455
Płynne definicje devised theatre . 456
Teatr wywiedziony z doświadczenia przemocy . 460
Modele pracy – ogólna charakterystyka 464
Stosunek do tekstu 465
Modele heterarchiczne . 467
ODPOWIEDŹ-ALNOŚĆ, KRUCHOŚĆ, INSTYTUOWANIE . 479
Odpowiedź‑alność 480
Kodeksy etyki 485
Koordynacja scen intymnych 492
Feedback . 501
Godziny pracy 507
Elementarz dobrego debiutu 509
Osoby dramaturgiczne 513
Kontrakt 514
ZAKOŃCZENIA, SPLĄTANIA I UWIKŁANIA 523
PODZIĘKOWANIA . 527
BIBLIOGRAFIA 529
Nota edytorska 563
Indeks osób 565
#MeToo jako opór przeciwko prekarności 9
Ruch #MeToo w teatrze 14
Prace artystyczne jako narzędzie oporu 17
Ramy teoretyczne 21
Struktura książki . 31
CZĘŚĆ I: KRYTYKA INSTYTUCJI I REPREZENTACJI
USYTUOWANA KRYTYKA INSTYTUCJONALNA . 35
Aktywna ucieczka: Casting!, Nosexnosolo, Spektakl dyplomowy, czyli kilka piosenek o przemocy w teatrze, Kancelaria Paniki Moralnej i Etycznej Wyższości . 35
Zaangażowanie w instytucję: #Gwałt na Lukrecji, Aktorki, czyli przepraszam, że dotykam, Otello, Klub oraz Łatwe rzeczy . 50
Zaangażowanie w instytucję i instytuowanie . 85
#METOO JAKO SKARGA 91
Teoria skargi Sary Ahmed 96
Atmosfera w szkołach teatralnych 100
Sceny intymne, nagość, transgresja i uroda . 106
Dyskryminacja kobiet a przemoc seksualna . 116
Męskie spojrzenie (w kobiecych oczach) . 120
„Wykorzystywacze ciał” 127
Blokowanie, brak sprawczości, nonperformatywność, backlash 132
Przeciw milczeniu 141
Nieszczęśliwe archiwa skarg 144
PERFORMANSY PRZEMOCY W RAMACH KOBIECEGO
SPOJRZENIA 147
Problemy reprezentacji 148
Krytyka reprezentacji 154
Performowanie przemocy poprzez ciało . 156
Świadectwa . 160
Ślady i symptomy 166
Karykatury 167
Uwalnianie ciał . 169
Kobiece spojrzenie 172
CZĘŚĆ II: AUTOETNOGRAFICZNE BADANIA ARTYSTYCZNE
BADANIA ARTYSTYCZNE 177
Badania artystyczne a krytyka instytucjonalna 179
Badania artystyczne a sztuki performatywne 181
Metody badań artystycznych . 184
Badania artystyczne w projektach o przemocy w teatrze. Mapowanie pola 186
AUTOETNOGRAFIA . 189
Rodzaje autoetnografii . 189
Funkcje autoetnografii . 192
Autoetnografia w projektach artystycznych o przemocy w teatrze.
Mapowanie pola 194
AUTOETNOGRAFICZNE BADANIA ARTYSTYCZNE . 197
Reprezentacja, edukacja, kanon: #Gwałt na Lukrecji . 201
Skala problemu: Casting! 214
Usłyszeć aktorkę: Aktorki, czyli przepraszam, że dotykam . 226
Zobaczyć aktorkę: Łatwe rzeczy . 239
Aktorki jako sprawcze podmiotki: Klub 264
Od fikcji artystycznej do realnego doświadczenia: Otello 279
Od realnego doświadczenia do fikcji artystycznej: Spektakl
dyplomowy, czyli kilka piosenek o przemocy w teatrze . 297
Strategie pracy i reprezentacji: Nosexnosolo . 327
Backlash i sprawiedliwość naprawcza: Kancelaria Paniki Moralnej
i Etycznej Wyższości . 355
Genealogie i kontynuacje . 388
ARCHIWA KRAJOBRAZÓW POSTTRAUMATYCZNYCH 393
Archiwa #MeToo . 394
Teatr dokumentalny 402
Media . 405
Badania środowiskowe . 423
Autoarchiwa 431
Archiwum i repertuar 441
Kontrfaktualność . 443
TEATR WYWIEDZIONY Z PRZEMOCY 455
Relacyjność, intra‑akcje 455
Płynne definicje devised theatre . 456
Teatr wywiedziony z doświadczenia przemocy . 460
Modele pracy – ogólna charakterystyka 464
Stosunek do tekstu 465
Modele heterarchiczne . 467
ODPOWIEDŹ-ALNOŚĆ, KRUCHOŚĆ, INSTYTUOWANIE . 479
Odpowiedź‑alność 480
Kodeksy etyki 485
Koordynacja scen intymnych 492
Feedback . 501
Godziny pracy 507
Elementarz dobrego debiutu 509
Osoby dramaturgiczne 513
Kontrakt 514
ZAKOŃCZENIA, SPLĄTANIA I UWIKŁANIA 523
PODZIĘKOWANIA . 527
BIBLIOGRAFIA 529
Nota edytorska 563
Indeks osób 565
Wybierz rozdziały:
Wartość zamówienia:
0.00 zł