Strona główna Książki #MeToo na rzecz przyszłości

#MeToo na rzecz przyszłości

Projekty artystyczne o przemocy (seksualnej) w teatrze

Seria: Teatr / Konstelacje

Liczba stron: 580 Format: 15,8 x 23,5 cm Rok wydania: 2025 Data premiery: 02.12.2025

Oprawa miękka ze skrzydełkami

54,60 zł

43,68 zł

Najniższa cena w ciągu ostatnich 30 dni: 43,68 zł

Stan: Dostępny

Opis książki

Ruch #MeToo w polskim teatrze przyniósł nie tylko falę medialnych i artystycznych call-outów, ale stał się również impulsem do głębokich przemian w myśleniu o edukacji artystycznej, instytucjonalnych strukturach oraz praktykach performatywnych. Książka #MeToo na rzecz przyszłości. Projekty artystyczne o przemocy (seksualnej) w teatrze to pierwsza próba horyzontalnego ujęcia tego wieloaspektowego i rozciągniętego w czasie procesu. Punktem wyjścia dla analizy są autotematyczne spektakle, performanse, czytania i teksty teatralne, które podejmują temat przemocy i nadużyć władzy w instytucjach teatralnych – w tym także w szkołach artystycznych. Autorka osadza te działania w szerokiej sieci kontekstów: artystycznych, instytucjonalnych i teoretycznych.

W pierwszej części książki Monika Kwaśniewska skupia się na instytucjonalnym wymiarze analizowanych projektów – omawia zawarte w nich skargi i strategie przedstawiania przemocy. W drugiej – traktując procesy twórcze jako formę autoetnograficznych badań artystycznych – rekonstruuje, na podstawie rozmów z twórczyniami i twórcami, ankiet oraz prac dyplomowych, złożoną sieć relacji, emocji i tematów, istotnych

zarówno dla analizowanych projektów, jak i szerszej dyskusji o przemocy w teatrze. Kolejne rozdziały poświęcone są analizie oddolnie tworzonych archiwów przemocy (seksualnej) oraz poszukiwaniom alternatywnych modeli pracy w duchu devised theatre. Książkę zamyka przegląd narzędzi naprawczych i transformacyjnych, które – powstałe we współpracy z twórczyniami i twórcami analizowanych projektów – mają na celu realną poprawę bezpieczeństwa pracy performatywnej.

Analizy Moniki Kwaśniewskiej zakorzenione są w rozbudowanym zapleczu metodologicznym: od teorii skargi Sarah Ahmed, przez krytykę instytucjonalną i reprezentacji, po autoetnografię, badania artystyczne, teorie archiwum społecznego, teatr dokumentalny i praktyki devised theatre – wszystkie osadzone w filozofii nowego materializmu. Teoretyczna precyzja nie odbiera jednak tekstowi osobistego zaangażowania – autorka pisze z pozycji uczestniczki, świadomej znaczenia i wagi podejmowanego tematu.

Można powiedzieć, że Monika Kwaśniewska-Mikuła tworzy artystyczne archiwum teatralnego #MeToo, nie tylko zbierając materiały, ale też wytwarzając je rozmowami i zapisem własnych obserwacji. To przepastne archiwum staje się w oczywisty sposób dla jego Autorki terenem eksploracji, ale też porządkowania, kategoryzowania i nazywania obiektów, a następnie poddawania ich analizie i problematyzowania w imię działań naprawczych.
Z recenzji dr hab. Joanny Krakowskiej, prof. IS PAN

Celem książki nie jest jedynie archiwizacja skarg i przemocy w teatrze, lecz również wzmocnienie praktyk, metod i postaw, które mogą stanowić odpowiedź na problemy systemowe i nadużycia władzy. Kwaśniewska-Mikuła pisze o procesie przekształcenia negatywności w pozytywność – o pozostawaniu z problemami, konfliktami i traumą, ale jednocześnie o poszukiwaniu alternatywnego porządku.
To książka pionierska, wprowadzająca do akademii nie tylko temat przemocy w teatrze, lecz także nowe metodologie, które pozwalają szerzej myśleć o sztukach performatywnych, dostarczając zarazem narzędzia do ich odbioru. #MeToo stanowi punkt wyjścia do innego pomyślenia o teatrze. Jest to fundamentalny gest dla przyszłości jego i całego środowiska z nim związanego.
Z recenzji dr. hab. Piotra Morawskiego, prof. UW

O Autorce

Monika Kwaśniewska-Mikuła – redaktorka „Didaskaliów. Gazety Teatralnej”, adiunktka w Katedrze Teatru i Dramatu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autorka książek Od wstrętu do sublimacji. Teatr Krzysztofa Warlikowskiego w świetle teorii Julii Kristevej (2009), Pytanie o wspólnotę. Jerzy Grzegorzewski i Jan Klata (2016) oraz Między hierarchią a anarchią. Teatr – instytucja – krytyka (2019). Współredaktorka kilku książek, np.: Teatr brzydkich uczuć (2020), Autocenzura i cenzura. Nowe ujęcia (2024).

Finansowanie

Niniejsza publikacja została sfinansowana ze środków Wydziału Polonistyki w ramach Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim