Piotr Kardas
Przedmowa  11

Wiktor Antolak, Maciej Bujalski, Piotr Załęski
Słowo wstępne – między przedmową a wprowadzeniem 17

Piotr Załęski
Konstruktywistyczne pojęcie sprawiedliwości – wprowadzenie teoretyczne i metodologia badań 23
Po co tu jesteśmy?  24
Wokół pojęcia sprawiedliwości w ogóle 26
Czym jest sprawiedliwość?  28
Sprawiedliwość jako pojęcie istotowo sporne 35
Sprawiedliwość a inne kategorie normatywne – równość, dobro i słuszność 39
Czym się zajmujemy?  43
Pojęcie sprawiedliwości jako wytwór działalności wspólnoty prawników 43
„Sprawiedliwość” konstruktywistyczna a sprawiedliwość w ogóle 49
Praktyczne znaczenie konstruktywistycznego pojęcia sprawiedliwości 54
Podsumowanie – jaka sprawiedliwość?  55
Czym się nie zajmujemy?  56
Sprawiedliwość w filozofii politycznej 57
Sprawiedliwość w teorii prawa 58
Sprawiedliwość jako instrument krytyki instytucji prawnych 59
Zakończenie 60
Bibliografia 60

Jan Adamowski, Wojciech Firek
Konstruktywistyczne ujęcie sprawiedliwości w polskiej doktrynie prawa konstytucyjnego 63
Wprowadzenie 65
Sprawiedliwość w Konstytucji RP 67
Pojęcie sprawiedliwości w tekście Konstytucji RP 67
Sprawiedliwość jako wartość i zasada konstytucyjna 70
Prawo do sprawiedliwego procesu i sądowy wymiar sprawiedliwości 79
Minister (od) Sprawiedliwości 87
Sprawiedliwość w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego 89
Podstawy konceptualne trybunalskiego rozumienia sprawiedliwości 89
Problemy węzłowe trybunalskiego rozumienia sprawiedliwości 94
Podsumowanie 103
Bibliografia 105

Wiktor Antolak
„Czy społeczna celowość jest sprawiedliwością?” Antyretrybutywna refleksja nad celem prawa karnego w epoce postnowoczesnej w dialogu z filozofią prawa Juliusza Makarewicza 109
Wstęp 111
Synteza jako metoda filozofii prawa Juliusza Makarewicza 114
Metoda normatywna jako instrument syntezy w postnowoczesnym prawie karnym 116
Kategorie struktur normatywnych 124
Treść aspektu aksjologicznego normy sankcjonowanej i sankcjonującej a sprawiedliwość 125
Podsumowanie 137
Bibliografia 140

Stanisław Kędzior
Pojęcie sprawiedliwości na tle problematyki prawa łaski 143
Uwagi wprowadzające 144
Prawo łaski de lege lata 146
Przegląd stanowisk w zakresie relacji prawa łaski i sprawiedliwości 147
Sprawiedliwość w odniesieniu do kary 148
Sprawiedliwość w odniesieniu do wyroku 152
Sprawiedliwość in genere 153
Akt łaski jako zaprzeczenie sprawiedliwości 155
Podsumowanie stanowisk wyrażanych w doktrynie polskiej 155
Koncepcja sprawiedliwości kreacyjnej 156
Podsumowanie 157
Bibliografia 158

Maciej Bujalski
Sprawiedliwościowa korekta pojęcia konsumenta i przyszłość prawa konsumenckiego 163
Uwagi wprowadzające 165
Prawo konsumenckie i sprawiedliwość – kontekst i założenia 167
Brak normatywnego pojęcia konsumenta – okres PRL 173
Pojęcie konsumenta jako instrument regulacji rynku – pojęcie z istoty niesprawiedliwe 177
Sprawiedliwościowa korekta pojęcia konsumenta 180
Problem umów o celu mieszanym 181
Nowe grupy podmiotów chronionych 186
Zmiany w myśleniu o pojęciu konsumenta – konsument wrażliwy i konsument-obywatel 188
Aksjologiczne pojęcie konsumenta – art. 76 Konstytucji RP 191
Wnioski i perspektywy na przyszłość 195
Bibliografia 197

Wiktoria Grotkowska-Szostak
Klauzula rebus sic stantibus jako instrument sprawiedliwościowy w prawie zobowiązań – przegląd doktryny i orzecznictwa 205
Wstęp 207
Geneza i rozwój klauzuli rebus sic stantibus 209
Rozwój klauzuli rebus sic stantibus w prawie polskim 211
Stosunek klauzuli rebus sic stantibus do ogólnej zasady pacta sunt servanda 214
Zastosowanie art. 3571 k.c. 21 6
Idea sprawiedliwości jako uzasadnienie stosowania klauzuli rebus sic stantibus 219
Wybór orzecznictwa 222
Alternatywne uzasadnienie stosowania klauzuli rebus sic stantibus – efektywność ekonomiczna 224
Podsumowanie 225
Bibliografia 226

Bartłomiej Krupowicz
Wyrok zgodny z prawem czy sprawiedliwy? Pytanie o cel procesu cywilnego i sposób jego urzeczywistnienia 229
Wstęp 230
Rola czynnika osobowego w formułowaniu wyroku 233
Procesowe instrumenty gwarantujące słuszność wyroku 238
Znaczenie art. 322 k.p.c. i art . 5056 § 3 k.p.c. 238
Znaczenie art. 320 k.p.c. 241
Znaczenie art. 50512 § 3 k.p.c. 245
Podsumowanie 251
Bibliografia 252

Zuzanna Nowicka
Litygacja strategiczna a sprawiedliwość 255
Wstęp 256
Czym jest litygacja strategiczna?  258
Podstawowe elementy litygacji strategicznej 258
Narodowa i ponadnarodowa litygacja strategiczna 259
Geneza litygacji strategicznej 260
Litygacja strategiczna a mobilizacja prawna 261
Podsumowanie – część pierwsza 261
Obszary strategicznych postępowań 262
Litygacja strategiczna a sprawiedliwość 264
Bibliografia 265

Patrycja Niemiec
Czy ochrona nieruchomych dóbr kultury współczesnej jest sprawiedliwa?  267
Wstęp 269
Przedmiot badania 270
Firmitas, utilitas, venustas 272
Brutalizm i dekonstruktywizm................................................................................................................ 275
Interes publiczny versus interes indywidualny........................................................................... 278
Wnioski 282
Bibliografia 283

Szymon Skalski
Czy sposoby reakcji na współczesne zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa naruszają zasadę sprawiedliwości?  285
Wstęp 286
Wolność działalności gospodarczej jako zasada ustrojowa i prawo podstawowe 288
Bezpieczeństwo jako „ważny interes publiczny” w prawie krajowym i unijnym 292
Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa – bezpieczeństwo cyfrowe a wolności gospodarcze 296
Analiza ograniczeń w świetle art. 22 Konstytucji RP 303
Wnioski 307
Bibliografia 309

Piotr Kardas
Prawnicze (jurydyczne) pojęcie sprawiedliwości. Próba analizy krytycznej na tle aktualnego stanu piśmiennictwa i orzecznictwa 311
Uwagi wprowadzające 313
Płaszczyzny relacji sprawiedliwości i prawa w perspektywie działalności
sądów jako organów sprawujących wymiar sprawiedliwości 317
Teoretyczno prawne koncepcje sprawiedliwości a relacje między sprawiedliwością i prawem w perspektywie poglądów prezentowanych w orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym 321
Prawnicze koncepcje i funkcje sprawiedliwości. Sprawiedliwość jako pojęcie konstytucyjne 327
Prawnicze koncepcje i funkcje sprawiedliwości. Sprawiedliwość jako pojęcie w prawie karnym 341
Konsekwencje sposobów konceptualizowania prawniczego pojęcia sprawiedliwości 344
Zamiast podsumowania 347
Bibliografia 355

Piotr Załęski
O granicach stosowania prawniczego pojęcia sprawiedliwości  361
Uwagi wprowadzające 362
Zalety stosowania prawniczego pojęcia sprawiedliwości 364
Granice metody prawniczej 367
O prawnych i pozaprawnych racjach działania 369
Kiedy prawo traci swój autorytet 371
Czy prawo musi dążyć do sprawiedliwości?  375
Pomiędzy sprawiedliwością a „sprawiedliwością” raz jeszcze 378
Zakończenie 384
Bibliografia 386