Spis treści

Wstęp

CZĘŚĆ PIERWSZA
U źródeł.
Początki historii chrześcijaństwa (I–V wiek)

I. Eksplozja chrześcijaństwa

Jezus z Nazaretu. Żydowski Prorok czy Syn Boży?
W obrębie pierwszego przymierza. Środowisko żydowskie

Wspólnoty chrześcijańskie pochodzenia żydowskiego w Palestynie

Paweł i pierwsza ekspansja chrześcijaństwa

II. Żyć jako chrześcijanin „w świecie, a jednak nie będąc ze świata” (Do Diogeneta)

Prześladowani, lecz poddani Cesarstwu Rzymskiemu (do 311 roku)

„Żyjemy z wami”, ale... Chrześcijanie i ówczesne obyczaje
W odpowiedzi na krytykę. Apologeci – od Arystydesa do Tertuliana

III. Cesarstwo Rzymskie przyjmuje chrześcijaństwo

Od Konstantyna do Teodozjusza. Od nawrócenia cesarza do nawrócenia Cesarstwa
Wizja chrześcijańskiego Cesarstwa. Teologia polityczna i teologia historii
Roma christiana, Roma aeterna. Miejsce Kościoła Rzymu u schyłku starożytności

IV. Definicja wiary

Herezje i ortodoksja
Rywale chrześcijaństwa: gnoza i manicheizm
Wypracowanie ortodoksji w IV i V wieku

V. Budowanie struktur chrześcijaństwa

Organizacja Kościołów
Chrześcijańska inicjacja, kult i liturgia
Chrystianizacja czasu i przestrzeni
Godność ubogich i praktyka posługi

W poszukiwaniu doskonałości. Ascetyzm i monastycyzm

VI. Chrześcijańscy intelektualiści potwierdzają wiarę Ojców Kościoła

Bazyli, Grzegorz z Nazjanzu, Jan Chryzostom
Hieronim i „Wulgata”
Święty Augustyn i oddziaływanie jego myśli

VII. Głoszenie Ewangelii „aż po krańce ziemi”

Chrystianizacja basenu Morza Śródziemnego w V wieku, w granicach Cesarstwa Rzymskiego
Ludy chrześcijańskie na obrzeżach Cesarstwa Rzymskiego
Chrześcijańscy barbarzyńcy w Cesarstwie Rzymskim i poza jego granicami

CZĘŚĆ DRUGA
Średniowiecze. Ni to czarna, ni to złota legenda...
(V–XV wiek)

I. Umocnienie i ekspansja

Święty Benedykt († ok. 547). Ojciec wszystkich mnichów Zachodu
Grzegorz Wielki. Pasterz na miarę Zachodu
„Nowi chrześcijanie” około roku 1000
Rzym, głowa Kościoła łacińskiego (od XI wieku)
Bizancjum-Konstantynopol i Zachód. Jedność i podział
Święty Bernard z Clairvaux (†1153) i cystersi
Katedra

II. Afirmacja, kontestacje i odpowiedź duszpasterska

Pierwsza krucjata (1095) i jej reminiscencje
Herezje (XII wiek)
Inkwizycja (XIII wiek)
Koniec czasów
Sobór laterański IV. Zapał duszpasterski
Franciszek – biedaczyna z Asyżu († 1226)
Zakony żebracze
Tomasz z Akwinu (†1274)

III. Działanie dla własnego zbawienia

Czyściec i życie przyszłe
Kult świętych, relikwie i pielgrzymki
Notre Dame – Nasza Pani
Eksplozja dzieł miłosierdzia (XII–XIII wiek)
Kult Najświętszego Sakramentu (XIII wiek)
Jan Hus († 1415)
W poszukiwaniu Boga. Mistyka Wschodu i Zachodu
Naśladowanie Chrystusa

CZĘŚĆ TRZECIA
Epoka nowożytna. Nauka pluralizmu
(XVI–XVIII wiek)

I. Drogi Reformacji

Erazm i Luter. Wolność albo służba człowiekowi
Wypełnić Pismo aż do końca. Radykałowie Reformacji
Kalwin. Wybranie, powołanie i praca
Pośrednia droga anglikańska. Powolna praca twórcza

II. Rywalizacja i walka

Ignacy Loyola i przygoda jezuicka
Inkwizycja w czasach nowożytnych
Liturgia – nowa czy odwieczna?
Mistyka serca, ognia i góry
Mistyka Wcielenia i służby
Jansenizm. Między pokusą rygoryzmu a duchem sprzeciwu

III. Ewangelizacja i ogarnianie świata

Chrześcijaństwo w dalekich krajach
„Wychowywać po chrześcijańsku"
Obraz trydencki. Ład i piękno
Rzym i Genewa. Nowe Jerozolimy przekazu

IV. Nowe horyzonty wrażliwości

Bach. Muzyka bez granic
Narodziny krytyki biblijnej (XVI i XVII wiek)
Odnowa protestancka. Od pietyzmu do pentekostalizmu, przez ruchy przebudzeniowe
Święci i ich naród (XIV–XX wiek)
Rosyjskie prawosławie. Monolit i pęknięcia (XVI–XVIII wiek)

CZĘŚĆ CZWARTA
Czas przystosowania się do współczesnego świata
(XIX–XXI wiek)

I. Ewolucja egzegezy biblijnej i form pobożnośc

Biblia i historia religii (XIX–XX wiek)
Jean-Marie-Baptiste Vianney, proboszcz z Ars (1786–1859)
Odnowa maryjnej teologii i kultu Matki Bożej
Teresa od Dzieciątka Jezus (1872–1897)
Pius X, dziecięctwo duchowe i komunia prywatna
Dwa wieki sporów wokół sztuki sakralnej

II. Doktryna chrześcijańska w obliczu współczesnego świata

Katolicyzm nieustępliwy. „Czas Piusa IX” (1846–1878)
Encyklika Rerum novarum (1891) i doktryna społeczna Kościoła katolickiego
Chrześcijaństwo a XX-wieczne ideologie
Sobór watykański II (1962–1965)
Katolicyzm w obliczu ograniczenia liczby urodzeń

III. Chrześcijaństwo na miarę planety

Powrót do długiej historii chrześcijaństwa wschodniego w czasach otomańskich (XV–XIX wiek)
Działalność misyjna w XIX i XX wieku
Protestantyzm w Ameryce Północnej
Od ekumenizmu do „międzyreligijności”?

Glosariusz
Wskazówki bibliograficzne
Odesłania biblijne
Autorzy
Spis map