Spis treści 2
Wykaz skrótów 6
Wprowadzenie 8

Rozdział I. Materialnoprawne regulacje dotyczące zawarcia małżeństwa 13
I.1. Małżeństwo jako instytucja społeczna 14
I.2. Współczesne regulacje dotyczące małżeństwa 14
I.3. Regulacje dotyczące małżeństwa przyjęte na szczeblu międzynarodowym 20
I.3.1. W aktach prawa międzynarodowego dotyczących praw człowieka 20
I.3.2. W aktach prawa międzynarodowego dotyczących obywatelstwa 30
I.3.3. W Konwencji nowojorskiej z 1962 r. 31 I.3.4. W konwencjach Międzynarodowej Komisji Stanu Cywilnego 33
I.4. Regulacje dotyczące zawarcia małżeństwa w prawie polskim 38
I.4.1. Regulacje historyczne 38
I.4.2. Aktualny stan prawny 43
I.4.2.1. Definicja małżeństwa 43
I.4.2.2. Prawo do zawarcia małżeństwa 46
I.4.2.3. Charakter prawny zawarcia małżeństwa 47
I.4.2.4. Przesłanki powstania małżeństwa 51
I.4.2.4.1. Różnica płci nupturientów 51
I.4.2.4.2. Złożenie oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński 56
I.4.2.4.3. Jednoczesna obecność nupturientów 60
I.4.2.4.3.1. Zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika 60
I.4.2.4.4. Obecność urzędnika 64
I.4.2.5. Zakazy zawarcia małżeństwa 66
I.4.2.5.1. Kwestie terminologiczne 66
I.4.2.5.2. Podział zakazów zawarcia małżeństwa 68
I.4.2.5.3. Poszczególne zakazy zawarcia małżeństwa 71
I.4.2.5.3.1. Nieosiągnięcie określonego wieku 71
I.4.2.5.3.2. Ubezwłasnowolnienie całkowite 72
I.4.2.5.3.3. Choroba psychiczna lub niedorozwój umysłowy 73
I.4.2.5.3.4. Pozostawanie w związku małżeńskim 74
I.4.2.5.3.5. Pokrewieństwo i powinowactwo 76
I.4.2.5.3.6. Przysposobienie 79
I.4.2.5.4. Inne przyczyny unieważnienia małżeństwa 81
I.4.2.5.4.1. Wady oświadczenia woli 83
I.4.2.5.4.2. Wadliwe pełnomocnictwo 87
I.4.2.6. Pozorność oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński  – postulat de lege ferenda  88
I.4.2.7. Przepisy porządkowe  93
I.4.2.8. Zawarcie małżeństwa wyznaniowego wywołującego skutki cywilne  97
I.4.2.8.1. Przesłanki zawarcia małżeństwa wyznaniowego wywołującego skutki cywilne  99
I.4.2.9. Zawarcie małżeństwa przez cudzoziemca w Polsce  104
I.4.2.10. Zawarcie małżeństwa przez obywatela polskiego za granicą  108

Rozdział II. Prawo właściwe dla zawarcia małżeństwa  114
II.1. Wskazanie prawa właściwego dla zawarcia małżeństwa w prawie kolizyjnym  115
II.1.1. Zakres zastosowania normy kolizyjnej wskazującej prawo właściwe dla zawarcia małżeństwa  115
II.1.1.1. Prawo właściwe dla zawarcia rejestrowanego związku partnerskiego  126
II. 1.1.2. Prawo właściwe dla konkubinatu  129
II. 1.1.3. Prawo właściwe dla przyrzeczenia zawarcia małżeństwa  135
II.1.2. Prawo właściwe dla możności zawarcia małżeństwa a prawo właściwe dla formy  140
II.2. Prawo właściwe dla zawarcia małżeństwa w prawie polskim  144
II.2.1. Prawo właściwe dla zawarcia małżeństwa w uprzednio obowiązujących polskich ustawach kolizyjnych  144
II.2.1.1. W ustawach kolizyjnych z 1926 r.  145
II.2.1.2. W ustawie Prawo prywatne międzynarodowe z 1965 r.  147
II.2.2. Prawo właściwe dla zawarcia małżeństwa w ustawie Prawo prywatne międzynarodowe z 2011 r.  148
II.2.2.1. Łączniki wyznaczające prawo właściwe dla zawarcia małżeństwa  149
II.2.2.1.1. Obywatelstwo  149
II.2.2.1.2. Inne łączniki personalne  151
II.2.2.1.3. Miejsce zawarcia małżeństwa  154
II.2.2.2. Instytucje części ogólnej prawa prywatnego międzynarodowego, które mogą mieć wpływ na wskazanie prawa właściwego  164
II.2.2.2.1. Odesłanie 164
II.2.2.2.2. Klauzula porządku publicznego  166
II.2.2.2.3. Przepisy wymuszające swoje zastosowanie 187
II.2.2.2.4. Obejście prawa  190
II.3. Prawo właściwe dla zawarcia małżeństwa w umowach bilateralnych, których Polska jest stroną  195
II.4. Prawo właściwe dla zawarcia małżeństwa w umowach multilateralnych  198
II.4.1. W Konwencji haskiej z 1902 r.  198
II.4.2. W Konwencji haskiej z 1978 r.  200
II.4.3. W innych konwencjach regionalnych  201
II.4.3.1. W Konwencji z Montevideo z 1889 r. i w Kodeksie Bustamantego z 1928 r.  201
II.4.3.2. W Konwencji nordyckiej z 1931 r.  203
II.4.3.3. W Konwencji mińskiej z 1993 r.  205
II.5. Prawo właściwe dla zawarcia małżeństwa w prawie kolizyjnym państw obcych  206
II.5.1. Prawo właściwe dla zawarcia małżeństwa w prawie kolizyjnym państw członkowskich Unii Europejskiej 206
II.5.2. Prawo właściwe dla zawarcia małżeństwa w prawie kolizyjnym pozostałych państw europejskich  217
II.5.3. Prawo właściwe dla zawarcia małżeństwa w prawie kolizyjnym wybranych państw świata  224
II.5.4. Podsumowanie  239
II.6. Potencjalna możliwość ujednolicenia norm kolizyjnych dotyczących zawarcia małżeństwa na szczeblu unijnym 243
II.6.1. Kompetencje Unii Europejskiej do przyjmowania aktów prawnych w dziedzinie prawa prywatnego międzynarodowego  243
II.6.2. Program haski i Program sztokholmski  249
II.6.3. Kolizyjne prawo małżeńskie jako potencjalny obszar zainteresowania ustawodawcy unijnego  251

Rozdział III. Małżeństwo konsularne  256
III.1. Rys historyczny instytucji konsula i funkcji konsularnych  257
III.2. Źródła prawa konsularnego  260
III.3. Geneza i rozwój małżeństwa konsularnego  262
III.4. Charakter prawny małżeństwa konsularnego  265
III.4.1. Wymogi dotyczące zawarcia małżeństwa konsularnego istniejące w prawie państwa wysyłającego  267
III.4.2. Wymogi dotyczące zawarcia małżeństwa konsularnego istniejące w prawie państwa przyjmującego  271
III.4.3. Skuteczność małżeństwa konsularnego  272
III.5. Regulacje dotyczące małżeństwa konsularnego w prawie międzynarodowym  275
III.5.1. W Konwencjach haskich z 1902 r. i 1978 r.  275
III.5.2. W Konwencji wiedeńskiej o stosunkach konsularnych z 1963 r.  277
III.5.3. W Europejskiej konwencji o funkcjach konsularnych z 1967 r.  279
III.5.4. W umowach międzynarodowych zawartych przez państwa Ameryki Łacińskiej  281
III.5.5. Regulacje dotyczące małżeństwa konsularnego w umowach bilateralnych zawartych przez Polskę 282
III.5.5.1. W konwencjach konsularnych zawartych przez Polskę przed II wojną światową  283
III.5.5.2. W konwencjach konsularnych zawartych przez Polskę po II wojnie światowej  285
III.5.5.3. W konwencjach konsularnych, których Polska jest stroną obecnie  285
III.6. Regulacje dotyczące małżeństwa konsularnego w polskim prawie wewnętrznym  288
III.6.1. W Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym  288
III.6.2. W ustawach konsularnych  291
III.6.2.1. W ustawie o organizacji konsulatów i czynnościach konsulów z 1924 r. .. 291
III.6.2.2. W ustawie o funkcjach konsulów z 1984 r.  292
III.6.2.3. W ustawie Prawo konsularne z 2015 r.  293
III.6.3. W ustawach Prawo o aktach stanu cywilnego  294
III.6.3.1. W ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego z 1986 r.  294
III.6.3.1. W ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego z 2014 r.  299
III.6.4. W ustawie Prawo prywatne międzynarodowe  301
III.6.5. W Instrukcji Ministerstwa Spraw Zagranicznych  303
III.7. Regulacje dotyczące małżeństwa konsularnego w wybranych państwach świata  305
III.8. Zawarcie małżeństwa zgodnie z legis loci celebrationis matrimonii a zawarcie małżeństwa konsularnego  314

Wnioski końcowe  322
Bibliografia  332
I. Literatura 332
I.1. Monografie  332
I.2. Artykuły w czasopismach i rozdziały w publikacjach zbiorowych  336
II. Akty normatywne  351
II.1. Umowy międzynarodowe  351
II.1.1. Bilateralne umowy międzynarodowe  351
II.1.1.1. Konkordaty  351
II.1.1.2. Umowy o pomocy prawnej  351
II.1.1.3. Konwencje konsularne  352
II.1.2. Multilateralne umowy międzynarodowe  355
II.2. Akty prawa unijnego  357
II.2.1. Akty prawa pierwotnego  357
II.2.2. Akty prawa wtórnego  357
II.3. Polskie akty prawa krajowego  358
II.4. Zagraniczne akty prawa krajowego  361
II.5. Inne dokumenty  367
III. Orzeczenia  369
III.1. Orzeczenia sądów krajowych  369
III. 1. 1. Orzeczenia sądów polskich  369
III. 1. 2. Orzeczenia sądów zagranicznych  370
III.2. Orzeczenia sądów międzynarodowych  371
IV. Raporty  371
V. Strony internetowe  373
V.1. Polskich placówek dyplomatycznych i urzędów konsularnych  373
V.2. Inne strony internetowe  373
VI. Artykuły prasowe  374
VII. Inne  375
VIII. Spis tabel i wykresów  375