SPIS TREŚCI

Wstęp   9

Część I. Ogólna teoria intelektu i poznania intelektualnego u człowieka  15

1. Znaczenie słów intellectus i ratio  15
2. Intelekt jako władza poznania niematerialnego 18
3. Intelekt czynny i intelekt możnościowy  20
4. Zmysłowe podstawy poznania intelektualnego  24
5. Pierwsza operacja intelektu możnościowego  34
6. Druga operacja intelektu możnościowego  43
7. Rozum i dyskurs logiczny  51
7.1. Ogólna charakterystyka poznania rozumowego  51
7.2. Rodzaje rozumowań  54
8. Słowo  61
9. Intelekt w sensie ścisłym   70
9. Intelekt w sensie ścisłym a rozum  78

Część II. Poznanie praktyczne   85

1. Podział na intelekt teoretyczny i praktyczny  85
2. Działanie jako cel intelektu praktycznego  91
3. Poznanie teoretyczne i poznanie praktyczne  95
4. Trzy rodzaje poznania praktycznego  99
5. Typy poznania praktycznego na tle struktury czynu ludzkiego 104
6. Konieczność i przygodność w poznaniu praktycznym  109
7. Intelekt praktyczny a prawda   120

Część III. Struktura i działanie intelektu praktycznego  129

1. Intelekt praktyczny a prawo naturalne 129
2. Rodzaje prawa  131
3. Poziomy prawa naturalnego   135
4. Podstawowe zasady prawa naturalnego  136
5. Pojęcie dobra  138
6. Pierwsza zasada praktyczna   144
7. Dobro człowieka  153
8. Pierwsze zasady praktyczne   160

Część IV. Spór o podstawy poznania praktycznego w koncepcji Tomasza  171

1. Elementy metaetyki   171
1.1. Zasada Hume’a   171
1.2. Problem znaczenia sądów etycznych: deskryptywizm  172
1.2.1. Naturalizm  172
1.2.2. Intuicjonizm  173
1.3. Problem znaczenia sądów etycznych: preskryptywizm 174
1.4. Relacja pomiędzy stanowiskami non-naturalistycznymi  176
1.5. Niektóre sposoby obrony naturalizmu  177
2. Metaetyka a Tomasz   183
2.1. Interpretacja non-naturalistyczna  184
2.2 Krytyka interpretacji non-naturalistycznej  189
2.3. Interpretacja naturalistyczna  192
2.3.1. Naturalizm umiarkowany  192
2.3.2. Naturalizm skrajny  199
2.3.3. Autonomia poznania praktycznego z perspektywy interpretacji umiarkowanie naturalistycznej  200

Część V. Rozum praktyczny   203

1. Charakterystyka ogólna rozumu praktycznego  203
2. Dobro w dziedzinie działania  208
3. Rozumowania praktyczne niezwiązane z działaniem  210
4. Rozumowania praktyczne prowadzące do działania  214
5. Przygodny charakter poznania praktycznego związanego z działaniem 222

Część VI. Wola  227

1. Klasyfikacja pragnień   227
1.1. Pojęcie pragnienia   227
1.2. Pragnienie naturalne   228
1.3. Pragnienia oparte na poznaniu  229
1.4. Pragnienie zmysłowe a pragnienie racjonalne  230
1.5. Analiza pragnienia zmysłowego 232
2. Pragnienie racjonalne   237
3. Akty woli i struktura czynu ludzkiego  245
3.1. Prosty akt woli   245
3.2. Radość  249
3.3. Zamiar   250
3.4. Zgoda  252
3.5. Wybór  254
3.6. Użycie   257
4. Struktura czynu ludzkiego   258
4.1. Relacja między elementami czynu ludzkiego  260
4.2. Spory interpretacyjne dotyczące aktów 262
4.3. Struktura czynu ludzkiego a podstawy poznania praktycznego 264
5. Wola a inne władze  266
5.1. Racjonalność woli  267
5.2. Wpływ woli na inne władze  269
6. Wolność i zdeterminowanie woli  276
6.1. Wola a pragnienie naturalne  277
6.2. Wola a konieczność   280
6.3. Wola a konieczność naturalna .......................................................... 282
6.4. Zakres konieczności naturalnej  284
6.5. Wolność woli   291

Zakończenie. Stanowisko Tomasza z perspektywy sporu między intelektualizmem a woluntaryzmem  301

1. Porównanie intelektu i woli   302
2. Relacje między intelektem i wolą – podsumowanie  305
2.1. Wpływ intelektu na wolę  305
2.2. Wpływ woli na intelekt  307
2.3. Prymat intelektu nad wolą  308
2.4. Interpretacje konkurencyjne  310

Bibliografia 315
1. Dzieła Tomasza z Akwinu – teksty źródłowe 315
2. Dzieła Tomasza z Akwinu – przekłady na język polski 315
3. Opracowania 317