Spis treści

Wykaz skrótów  9

1. Wprowadzenie
1.1. Zakres pracy  11
1.2. Przesłanki wyboru tematu pracy  17
1.3. Cele pracy  18
1.4. Zastosowane metody badawcze  19
1.5. Systematyka pracy  19

2. Zarys historyczny powstania i rozwoju organizacji samorządu gospodarczego
2.1. Wstęp  23
2.2. Geneza  23
2.3. Powstanie i rozwój cechów i izb rzemieślniczych  24
2.4. Powstanie i rozwój izb handlowych i przemysłowo-handlowych  38
2.5. Powstanie i rozwój zrzeszeń handlu i usług  53
2.6. Powstanie i rozwój izb rolniczych  58
2.7. Wnioski  64

3. Pojęcie i istota samorządu gospodarczego
3.1. Wstęp  69
3.2. Etymologia słowa „samorząd”  69
3.3. Definiowanie samorządu  70
3.4. Definiowanie samorządu gospodarczego  79
3.5. Wnioski  84

4. Konstytucyjne podstawy funkcjonowania samorządu gospodarczego
4.1. Wstęp  89
4.2. Samorząd gospodarczy w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 17 marca 1921 r.  89
4.3. Samorząd gospodarczy w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 23 kwietnia 1935 r.  91
4.4. Samorząd gospodarczy w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z 22 lipca 1952 r.  92
4.5. Samorząd gospodarczy w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 4 kwietnia 1997 r.  93
4.5.1. Zasada pomocniczości  94
4.5.2. Zasada decentralizacji  103
4.5.3. Wolność zrzeszania  108
4.5.4. Zasada samorządności  110
4.5.5. Zasada jawności  111
4.6. Wnioski  114

5. Tryb tworzenia organizacji samorządu gospodarczego
5.1. Wstęp  117
5.2. Minimalna liczba założycieli  117
5.2.1. Minimalna liczba założycieli izb gospodarczych  117
5.2.2. Minimalna liczba założycieli organizacji samorządu zawodowego niektórych przedsiębiorców  122
5.2.3. Minimalna liczba założycieli organizacji przedsiębiorców  123
5.2.4. Minimalna liczba założycieli organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła  123
5.2.5. Minimalna liczba założycieli izb rolniczych  124
5.3. Procedura przyjęcia projektu statutu  125
5.3.1. Procedura przyjęcia projektu statutu izby gospodarczej  125
5.3.2. Procedura przyjęcia projektu statutu organizacji samorządu zawodowego niektórych przedsiębiorców  126
5.3.3. Procedura przyjęcia projektu statutu organizacji pracodawców  127
5.3.4. Procedura przyjęcia projektu statutu organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła  127
5.3.5. Procedura przyjęcia projektu statutu izby rolniczej  128
5.4. Rejestracja  129
5.4.1. Rejestracja izby gospodarczej  129
5.4.2. Rejestracja organizacji samorządu zawodowego niektórych przedsiębiorców  131
5.4.3. Rejestracja organizacji przedsiębiorców  132
5.4.4. Rejestracja organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła  132
5.5. Tworzenie izb rolniczych  133
5.6. Wnioski  136

6. Zakres regulacji statutowej organizacji samorządu gospodarczego
6.1. Wstęp  139
6.2. Nazwa, siedziba oraz zakres terytorialny działania organizacji samorządu gospodarczego  139
6.2.1. Izby gospodarcze  139
6.2.2. Organizacje zawodowe samorządu przedsiębiorców  141
6.2.3. Organizacje pracodawców  143
6.2.4. Organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła  143
6.2.5. Izby rolnicze  144
6.3. Podstawowe zadania organizacji samorządu gospodarczego  146
6.4. Sposób i formy realizacji zadań  149
6.5. Prawa i obowiązki członka organizacji  151
6.6. Sposób nabywania i utraty członkostwa w organizacji samorządu gospodarczego  152
6.7. Organy organizacji samorządu gospodarczego, zakres ich uprawnień, tryb ich wyboru i okres kadencji  154
6.8. Sposób ustalania wysokości składek i ich wpłaty oraz uzyskiwania innych środków finansowych na utrzymanie i działalność organizacji samorządu gospodarczego  159
6.9. Zasady dokonywania zmian statutu, rozwiązywania organizacji i przeznaczania majątku w razie jej likwidacji  162
6.10. Inne sprawy wymagające określenia w statutach organizacji samorządu gospodarczego  163
6.10.1. Określenie przedsiębiorców lub pracodawców, którzy mogą zostać członkami organizacji samorządu gospodarczego  163
6.10.2. Charakter członkostwa  165
6.10.3. Pieczęć organizacji samorządu gospodarczego i zasady jej używania 165
6.10.4. Nazwy organizacji samorządu gospodarczego w obcych językach  167
6.10.5. Dopuszczalność tworzenia jednostek organizacyjnych  167
6.10.6. Organizacja samorządu gospodarczego jako zakład pracy  172
6.10.7. Zasady wykonywania czynności przez członków organów organizacji samorządu gospodarczego  173
6.10.8. Zasady uczestniczenia w krajowych i zagranicznych organizacjach  173
6.10.9. Wewnętrzne organy organizacji samorządu gospodarczego  174
6.10.10. Prowadzenie działalności gospodarczej  175
6.10.11. Zasady postępowania z dokumentacją organizacji samorządu gospodarczego  179
6.10.12. Sądownictwo arbitrażowe  179
6.11. Inne sprawy wymagające określenia w statucie na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących  181
6.11.1. Polska Izba Handlu Zagranicznego  181
6.12. Wnioski  182

7. Funkcje, cele i zadania samorządu gospodarczego
7.1. Wstęp  185
7.2. Definicja funkcji, celu i zadania  185
7.3. Cele i zadania organizacji samorządu gospodarczego  187
7.3.1. Reprezentacja  187
7.3.2. Sprawowanie pieczy nad należytym prowadzeniem działalności gospodarczej  190
7.3.3. Kształtowanie i upowszechnianie podstawowych zasad etyki w działalności gospodarczej  194
7.3.4. Ochrona godności i dóbr osobistych przedsiębiorców  202
7.3.5. Cele kulturalne, socjalne i samopomocowe  206
7.3.6. Zarządzanie majątkiem  207
7.4. Funkcje organizacji samorządu gospodarczego  208
7.5. Wnioski  209

8. Współudział organizacji samorządu gospodarczego w wykonywaniu zadań publicznych
8.1. Wstęp  213
8.2. Konstrukcja pojęcia zadania publicznego  214
8.3. Charakter publiczny zadania  218
8.4. Przyczyny udziału organizacji samorządu gospodarczego w wykonywaniu zadań publicznych  221
8.5. Udział w wykonywaniu zadań oświatowych  223
8.6. Opiniowanie projektów aktów normatywnych  229
8.7. Ustalanie zasad tworzenia izb dwustronnych  237
8.8. Czynności kontrolne  241
8.9. Wystawianie karnetów ATA i innych dokumentów w obrocie gospodarczym z zagranicą przez Krajową Izbę Gospodarczą  242
8.10. Zawieranie porozumień z zakresu zbiorowego prawa pracy 244
8.11. Współpraca organizacji samorządu gospodarczego jako organizacji pozarządowych z organami administracji publicznej  247
8.12. Delegowanie zadań publicznych do wykonywania  250
8.13. Wnioski  252

9. Nadzór nad organizacjami samorządu gospodarczego
9.1. Wstęp  257
9.2. Czynności kontrolne  258
9.3. Środki niewładcze stosowane w postępowaniu nadzorczym  260
9.4. Środki władcze stosowane w postępowaniu nadzorczym  263
9.5. Nadzór nad izbami rolniczymi  269
9.6. Nadzór nad zrzeszeniami przedsiębiorców i organizacjami samorządu gospodarczego rzemiosła  272
9.7. Wnioski  275

10. Modele samorządu gospodarczego w innych państwach
10.1. Wstęp  279
10.2. Model kontynentalny  280
10.3. Model anglosaski  285
10.4. Model mieszany  288
10.5. Model administracyjny  289
10.6. Wnioski  289

11. Zakończenie  293

Bibliografia ....................................................................................................... 301
Załącznik nr 1 ................................................................................................... 325
Załącznik nr 2 ................................................................................................... 328