EN
okładka książki Od Wiertowa do Skoniecznego

Od Wiertowa do Skoniecznego

„Chłopski los” według kronikarzy, pamiętnikarzy i dokumentalistów

Liczba stron: 504 Format: 15,8x23,5 cm Rok wydania: 2023 Data premiery: 14.12.2023

Opis książki

Jest to przede wszystkim studium o pewnym fragmencie historii filmu dokumentalnego, o tym, jak pod szyldem „kina prawdy” powstało „kino nieprawdy”, o tym, z jaką ostrożnością należy podchodzić do filmów niefikcjonalnych. Pokazuje ono, jak istotna dla ich właściwego odczytania staje się wiedza historyczna, znajomość okoliczności ich realizacji oraz intencji, jakie przyświecały twórcom. Wreszcie to też książka o tym, jak realia życia ludzi żyjących na wsi, uprawiających ziemię, uległy wypaczeniu i „sformatowaniu” za sprawą dokumentalistów na usługach ideologii i jak bardzo cenny wkład w kulturę wnieśli twórcy, którym udało się ten wizerunek odkłamać w swoich filmach i publikacjach.
Z recenzji prof. Mikołaja Jazdona

Książka odnosi się do wizerunku chłopów w XX wieku, wykreowanego przede wszystkim przez reżyserów filmu dokumentalnego. Tytuł wskazuje na wybrany zakres czasowy i terytorialny. Dziga Wiertow (1896–1954), znany przede wszystkim jako twórca Człowieka z kamerą (1929), filmu wyrażającego entuzjazm dla rytmu życia miasta, wiele uwagi poświęcił w kronikach i dokumentach chłopom oraz szeroko pojętym kwestiom agrarnym. Utrwalił związek: chłopi–tradycjonalizm / patriarchat–religia / ciemnota. Już w latach 20. XX wieku uzasadniał kolektywizację, która w kolejnej dekadzie przyniosła krwawe żniwo. Jesienią 1929 roku rozpoczęła się przymusowa kolektywizacja, a rok później Wiertow ukończył Symfonię Donbasu, jednoznacznie sławiącą kołchozy. Reżyser daje do zrozumienia, że zarówno Donbas przemysłowy, jak i Donbas rolniczy rusza „Z pieśnią do boju”.

Doświadczenia sowieckie stały się odstraszającym punktem odniesienia dla Polski międzywojennej. Strach przed „bolszewizacją” utrudniał debatę na temat reform społecznych. Ich rzeczniczką była pisarka Maria Dąbrowska, która dawała w swej twórczości wyraz wielorakim zainteresowaniom oraz kompetencjom pozaliterackim. Autorka Nocy i dni znacząco przyczyniła się do wydania i nagrodzenia w konkursie literackim Pamiętników chłopów (1935–1936). Miała pomysły na ich sfilmowanie, do czego doszło już bez jej udziału i w odmiennych warunkach politycznych. Pamiętniki chłopów (1952) Andrzeja Munka, przyszłego twórcy Eroiki oraz Pasażerki, odczytane w kontekście kolektywizacji w polskim wydaniu, odmitologizują reżysera, który wykorzystując wybrane biografie do celów propagandowych, wpisał się w wymagania ówczesnej władzy.

W atmosferze odwilży 1956 roku – jak informowała Polska Kronika Filmowa – największe zmiany dokonały się na wsi. Zniknęła groźba kołchozów. Władza nie zrezygnowała jednak z polityki „uspołeczniania” rolników, których w sposób bardziej zakamuflowany zmuszano do rezygnacji z własnych gospodarstw. To zjawisko stało się tematem dla czołówki polskich dokumentalistów.  

Dopiero brak żywności przypomina o istnieniu warstwy chłopskiej, przekonują filmy z początku lat 80. Po strajkach z przełomu 1980/1981 chłopi jako zbiorowość stali się na krótko bohaterami kolektywnymi. Ukoronowaniem owej tendencji były filmy Chłopi 81 Andrzeja Piekutowskiego oraz Chłopski los. Tryptyk filmowy (1988) Zygmunta Skoniecznego. Chłopski los, zwycięzca najważniejszego dla polskich dokumentalistów festiwalu (Kraków, maj/czerwiec 1989 roku), zamyka w symboliczny sposób epokę kina dokumentalnego PRL. 

Książka analizuje problem żywotności idei wspólnoty budowanej oddolnie oraz aktualność „mitu Kronsztadu” w środowisku polskich dokumentalistów. Tłem rozważań o kinie niefikcjonalnym są wybrane utwory literackie, filmy fabularne oraz opracowania odnoszące się do kwestii chłopskiej.

Język publikacji polski
Tytuł w języku angielskim From Vertov to Skonieczny. “Peasant Fate” According to Chroniclers, Memoirists and Documentary Filmmakers
Wydanie pierwsze
Projekt okładki Marta Jaszczuk
ISBN: 978-83-233-5387-4
e-ISBN (pdf): 978-83-233-7499-2

POLECANE KSIĄŻKI

Makoto Shinkai, Naruki Nagakawa

Ona i jej kot

(Oprawa miękka ze skrzydełkami)

33,99 zł
27,19 zł
Michael Booth

Japonia, Chiny i Korea

(Oprawa miękka ze skrzydełkami)

49,00 zł
39,20 zł
173,49 zł 173,49 zł
Molly Millwood

Macierzyństwo bywa trudne

(Oprawa miękka ze skrzydełkami)

55,00 zł
44,00 zł

NOWOŚCI

Okładka książki Ryōhen: Zapiski o hossō w dwóch częściach
Piotr Pieścik

Ryōhen: Zapiski o hossō w dwóch częściach

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

47,25 zł
37,80 zł
Okładka książki Przenośna magia
Emma Smith

Przenośna magia

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

61,00 zł
48,80 zł
Okładka książki Alternatywnie
red. Janina Czapska

Alternatywnie

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

51,45 zł
41,16 zł
Okładka książki Trauma u twojego dziecka
Melissa Goldberg Mintz

Trauma u twojego dziecka

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

50,99 zł
40,79 zł
Okładka książki Zaczęło się wszystko od prostej mowy…
red. Anna Piechnik , Mirosława Sagan-Bielawa , Agnieszka Sieradzka-Mruk

Zaczęło się wszystko od prostej mowy…

( Oprawa twarda )

61,95 zł
49,56 zł
Okładka książki Sycylijki
Gaetano Savatteri

Sycylijki

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

51,99 zł
41,59 zł
Okładka książki Szkice o zdrowiu publicznym w trudnych czasach
Włodzimierz Cezary Włodarczyk

Szkice o zdrowiu publicznym w trudnych czasach

( Oprawa miękka )

55,99 zł
44,79 zł
Okładka książki Niechciane myśli i silne emocje
Jon Hershfield , Blaise Aguirre

Niechciane myśli i silne emocje

( Oprawa miękka )

50,00 zł
40,00 zł
Okładka książka Translacje teorii
Weronika Szwebs

Translacje teorii

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

46,99 zł
37,59 zł
Okładka książki Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT)
Matthew McKay , Jeffrey C. Wood , Jeffrey Brantley

Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT)

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

67,00 zł
53,60 zł
Okładka książki Opisywanie pedagogiczne i edukacyjne
Stanisław Palka

Opisywanie pedagogiczne i edukacyjne

( Oprawa twarda )

42,00 zł
33,60 zł
Studium przypadku w badaniach naukowych. Wydanie II
Robert K. Yin

Studium przypadku w badaniach naukowych. Wydanie II

( Oprawa miękka )

64,99 zł
51,99 zł
Okładka książki Dziesięć rzeczy, o których chciałoby ci powiedzieć dziecko z autyzmem
Ellen Notbohm

Dziesięć rzeczy, o których chciałoby ci powiedzieć dziecko z autyzmem

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

37,99 zł
30,39 zł
Okładka książki Szmuel Josef Agnon. Historia życia
Dan Laor

Szmuel Josef Agnon. Historia życia

( Oprawa miękka )

54,00 zł
43,20 zł
Okładka książki Wsparcie dla wspierających
Babette Rothschild

Wsparcie dla wspierających

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

64,99 zł
51,99 zł
okładka książki Szkoła wartości
Małgorzata Bogunia-Borowska , Joanna Rzońca

Szkoła wartości

( Oprawa miękka )

46,20 zł
36,96 zł
Okładka książki Krzyk i utwory wojenne
Stanisław Przybyszewski

Krzyk i utwory wojenne

( Oprawa twarda )

75,60 zł
60,48 zł
Okładka książki Ucieczka Anny
Mattia Corrente

Ucieczka Anny

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

46,00 zł
36,80 zł
okładka książki Niezwykłe zmysły
Ed Yong

Niezwykłe zmysły

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

100,00 zł
80,00 zł
okładka książki Kornik
Layla Martínez

Kornik

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

33,99 zł
27,19 zł

Ta strona wykorzystuje pliki cookies.

Dowiedz się więcej...