Książka prezentuje sztukę czasów transformacji po 1989 roku w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, od krajów bałtyckich po Bałkany. Autor analizuje wybrane zjawiska na scenie artystycznej, które pozwalają opisać specyfikę czasów po upadku komunizmu i związane z tym przemiany kulturowe. Wśród omawianych zagadnień znalazły się kwestie sztuki politycznej, zaangażowania artystów na rzecz odzyskiwania wolności w 1989 roku i współcześnie oraz problematyka ambiwalentnej pamięci o czasach komunizmu i odmiennych interpretacji historii. Książka podkreśla także aktualne znaczenie tak różnorodnych tendencji jak groteska, surrealizm, historie alternatywne, a także odniesienia do narodowych i europejskich kontekstów dla współczesnej sceny artystycznej. Według autora powstająca po 1989 roku sztuka podkreśla wartość regionalnych historii w kształtowaniu się współczesnej tożsamości europejskiej oraz roli, jaką w procesie tym odgrywać mogą kraje z Europy Środkowo-Wschodniej.

 

Książka dra hab. Andrzeja Szczerskiego porusza bardzo istotny problem, który nie doczekał się całościowego opracowania ani w polskiej, ani w zagranicznej literaturze przedmiotu. Książka wypełnia więc istotną lukę w naszej wiedzy dotyczącej najnowszej sztuki polskiej oraz sztuki naszych bliższych i dalszych sąsiadów. Autor umiejętnie łączy w swoim tekście problematykę ogólną ze szczegółowo zaprezentowanymi według przyjętej przez niego koncepcji przykładami dzieł i projektów artystycznych twórców wywodzących się z państw Europy Środkowo-Wschodniej. Pomaga mu w tym także doświadczenie kuratorskie – był kuratorem paru istotnych wystaw poświęconych sztuce współczesnej.

Dr hab. Andrzej Szczerski – historyk sztuki, wykładowca w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Wykładał także na Uniwersytecie Goethego we Frankfurcie nad Menem i Uniwersytecie w St Andrews. Wiceprezes Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki AICA (2013–2015) i prezes Sekcji Polskiej AICA (2009–2017). Autor publikacji poświęconych sztuce XIX i XX wieku oraz sztuce współczesnej, w tym książek Modernizacje. Sztuka i architektura w nowych państwach Europy Środkowo-Wschodniej 1918–1939 (Łódź 2010), Views of Albion. The Reception of British Art and Design in Central Europe, 1890–1918 (Oxford 2015) i Cztery nowoczesności. Teksty o sztuce i architekturze polskiej XX wieku (Kraków 2015). Kurator wystaw, m.in. „Symbolism in Poland and Britain” w Tate Britain w Londynie (2009), The Power of Fantasy. Modern and Contemporary Art from Poland” w BOZAR Centre for Fine Arts w Brukseli (2011), „Lwów 24 czerwca 1937. Miasto, architektura, modernizm” w Muzeum Architektury we Wrocławiu (2016–2017) i „#dziedzictwo” w Muzeum Narodowym w Krakowie (2017–2018).