Powszechny dostęp do pomocy prawnej jest niezbędnym warunkiem podmiotowości obywateli i równości szans wszystkich członków społeczeństwa. W większości państw należących do zachodniego kręgu kulturowego – i nie tylko w nich – funkcjonują zorganizowane systemy świadczenia pomocy prawnej potrzebującym osobom. Fenomen nieodpłatnej pomocy prawnej, w tym poradnictwa prawnego i obywatelskiego, jest niezwykle złożony pod względem uwarunkowań prawnych, ekonomicznych i socjologicznych.

Prezentowana monografia jest głównym wymiernym efektem realizacji projektu badawczego finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki pt. „Nieodpłatna pomoc prawna w Polsce z perspektywy ekonomicznej analizy prawa. Stan obecny i rekomendowany”. Celem naukowym projektu było dokonanie wszechstronnej analizy fenomenu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, w tym rozproszonego niezinstytucjonalizowanego systemu funkcjonującego w Polsce przed rokiem 2016, ze szczególnym uwzględnieniem poradnictwa prawnego i obywatelskiego, przy wykorzystaniu metodyki ekonomicznej analizy prawa. Badaniami objęto wszystkie istotne dla wdrożenia reformy aspekty ekonomiczne oraz nieseparowalne od kwestii ekonomicznych zagadnienia prawne i socjologiczne. (…)

Wnioski płynące z badań, zawarte w niniejszej monografii, obejmują wszystkie aspekty funkcjonowania nieformalnego systemu pomocy prawno-obywatelskiej przed wprowadzeniem jego reformy, zarówno prawne, socjologiczne, jak i ekonomiczne oraz powstające na przecięciu wszystkich tych obszarów. Sam fakt wdrożenia systemu zinstytucjonalizowanego z dniem 1 stycznia 2016 r. nie dyskredytuje konkluzji płynących z badań przedstawionych w monografii. Wręcz przeciwnie, to dzięki nim możliwe było zidentyfikowanie licznych niespójności aktualnego systemu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz wskazanie działań, które znacząco podniosłyby jego efektywność.
Waldemar Florczak, Ze wstępu

Dr Michał Araszkiewicz – adiunkt w Katedrze Teorii Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Doktor nauk prawnych, radca prawny, członek Prezydium Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie. Zajmuje się między innymi teorią argumentacji prawniczej, zastosowaniami metod sztucznej inteligencji w odniesieniu do prawa oraz metodologią nauk prawnych, w tym ekonomicznej analizy prawa. Członek między innymi Executive Committee of International Association for Artificial Intelligence and Law, Steering Committee JURIX, zarządu stowarzyszenia ArgDiaP. Ekspert Instytutu Prawa i Społeczeństwa.

Dr hab. Waldemar Florczak, prof. UJ – zatrudniony w Instytucie Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierownik Zakładu Analiz Społeczno-Ekonomicznych. Prowadzone przez niego badania obejmują modelowanie, prognozowanie i symulację procesów ekonomicznych, problematykę rozwoju zrównoważonego i endogenicznego oraz powiązania zjawisk społecznych – w tym demograficznych i prawnych – z ekonomicznymi, jak również zagadnienia ekonomicznej analizy prawa.

Dr hab. Wojciech Grabowski, prof. UŁ – pracuje w Katedrze Modeli i Prognoz Ekonometrycznych Uniwersytetu Łódzkiego. Jest autorem i współautorem licznych artykułów opublikowanych między innymi w takich czasopismach, jak „Research Policy”, „Industry and Innovation” i „Social Indicators Research, Economic Modelling”, a także kilku monografii. Uczestniczył w licznych krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych oraz realizował kilkanaście krajowych i międzynarodowych grantów badawczych. Zainteresowania badawcze dotyczą przede wszystkim zastosowania ekonometrycznych metod analizy danych indywidualnych. Prace badawcze są związane głównie z zastosowaniem metod mikroekonometrycznych w badaniach przedsiębiorstw i gospodarstw domowych.

Dr hab. Jan Winczorek – adiunkt w Instytucie Nauk o Państwie i Prawie Uniwersytetu Warszawskiego, absolwent Instytutu Socjologii oraz Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Naukowo zajmuje się dostępem do prawa, teoretyczną socjologią prawa i teorią prawa.