EN
Spis treści, fragmenty, recenzje

Adriatyk

Miejsca, ludzie, historie

Przekład: Andrzej Robak

Seria: Mundus

Liczba stron: 336 Format: 13,7x20,5 cm Rok wydania: 2016 Data premiery: 16.05.2016 Data wydania e-booka: 10.06.2019

Opis książki

Dla milionów Polaków wyjazdy nad Morze Adriatyckie stanowiły pierwszy kontakt z południem Europy. Włoskie czy chorwackie plaże były wymarzonymi miejscami na wakacyjny wypoczynek. Adriatyk to jednak nie tylko plażowanie na słońcu. Nad morzem, gdzie już w starożytności Wschód spotykał się z Zachodem, nadal dochodzi do mieszania się kultur.

Pierwszy raz nad morzem. Niespełna dwulatek jeszcze niedowierza. Stojąc na ogonie opla rekorda P II w kolorze skorupki jaja, z pewnym trudem utrzymuje równowagę. Matka trzyma go mocno za lewe ramię. A w tle już Adriatyk, beżowy piasek styka się z wodą, a ta z błękitnym niebem poprzecinanym pasemkami chmur. Matka z dzieckiem patrzą w kierunku kempingu, skąd fotografuje ich ojciec. Do samego morza jeszcze kawałek, ale morski klimat daje się już wyczuć. Dziecko ma na sobie marynarską koszulkę w białe i niebieskie paski, a na głowie papierową czapkę szypra. Dziś jest ona hitem na zabawach karnawałowych, podobnie jak beret amerykańskiego marynarza. Matka pozuje w czapce kapitana. A więc to już: jesteśmy nad morzem.


Żegnając się z Istrią, zarazem kończę wieloetapową wyprawę, w której trakcie zjeździłem wybrzeże Adriatyku. Jej początek był w Caorle, a finał jest w Pazinie i Poreču. Trasę przemierzałem przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, a tym samym przeciwnie do kierunku upływu czasu. Morze, które poznałem, pod wieloma względami nie było obszarem jednorodnym, jak swego czasu twierdził Fernand Braudel. Nad tym morzem ludzie muszą walczyć o przetrwanie. Kiedy upadły republiki rządzone przez Wenecjan i Raguzan, władzę na tym terytorium sprawowały odległe metropolie: Rzym, Wiedeń i Stambuł. W XIX wieku na terenach położonych nad Adriatykiem, na rubieżach Europy, mnożyły się konflikty. Późniejsze lata pokazały jednak, że możliwa jest integracja. W każdym razie otuchą napawa Istria, która stanowi kres mojej podróży.

(Fragmenty)

Uwe Rada: Patrzę na Adriatyk z perspektywy zmieniającej się Europy - rozmawia Marcin Wilk, Wyliczanka

Recenzja

Uwe Rada znany niemiecki dziennikarz i publicysta, który w Polsce ceniony jest w szczególności za „biograficzne portrety” europejskich rzek w tym Łaby i Niemna, tym razem penetruje historyczne i kulturowe przestrzenie wokół Morza Adriatyckiego. W swojej najnowszej książce „Adriatyk. Miejsca, ludzie, historie” zagłębia się nie tylko w odmęty historii wielkich cywilizacji regionu, ale także przeczesuje brzegi morza i swojej pamięci w poszukiwaniu utraconych skarbów.

Morze możliwości
Sentymentalny powrót do lat dzieciństwa i pierwszych młodzieńczych doświadczeń z podróży na włoskie wybrzeże konstruuje narracyjną wędrówkę autora. Poznajemy Adriatyk z perspektywy drogi Rady, jego doświadczeń, wspomnień, impresji i wniosków. Pisarz precyzyjnie przemyca do tekstu elementy historii czy mitologii danego miejsca pisząc swoją opowieść, jako osadzony w kontekstach kulturowych traktat o miejscu. Adriatyk jest dla autora nie tyle przestrzenią geograficzną, co silnie ujednoliconą poprzez wpływy poszczególnych imperiów, wielkich religii czy szlaków handlowych, sferą kulturową. Charakterystyczne jest to, że jego terytorium jest i było wyjątkowe – to zarówno centrum jak i peryferia, blisko jak i daleko, własne i cudze morze. 

Niejednorodny i nieklarowny poprzez swoje wyjątkowe położenie geograficzne, Adriatyk spajany jest przez czas i to on jest najważniejszą determinantą jego opisu. Heraklitowskie panta rhei jest idealną definicją statusu morza w rozgrywkach geopolitycznych. W dziejach adriatyckiej Europy, bowiem to co dla jednej siły było przekleństwem, druga przekuwała w atut. Adriatyk był miejscem styku, areną rywalizacji, upadku i tryumfu państw lub imperiów. To na nim także narodziło się jedyne w swoim rodzaju morskie państwo – Republika Wenecka. Historia Wenecji to przede wszystkim historia Adriatyku jako głównej siły i potęgi Serenissimy. Najdłużej istniejące państwo o ustroju republikańskim wsławiło się także tym, iż jak żadne wcześniej ani później w historii, nie wyniosło tytułowego Adriatyku do rangi Morza Centralnego.

Ciekawostką mogą być „polskie” fragmenty podróży Rady, czyli interesująco acz krótko opisane ślady historycznej (np. Sienkiewicza, Piłsudskiego) i całkiem współczesnej polskiej bytności na wybrzeżu Adriatyku. Polskie momenty mają także edukacyjny walor pokazując np. jak różnie był odbierany „urlop nad Adriatykiem” w kontekście zimnowojennych podziałów przez Polaków i mieszkańców Europy Zachodniej, a także jak blisko kulturowo i geograficznie z jego plaż do polskiej Galicji. 

Uwe Rada nie jest w „Adriatyku” mistrzowskim gawędziarzem, nie porywa jak lubujący się podobnej tematyce Karl-Markus Gauss w swoich wyśmienitych „Niemcach na peryferiach Europy” czy „Umierających Europejczykach”. Czuć, że tekst momentami jest bez polotu i literackiego smaku. Książka jest przy tym dość trudna w odbiorze i mimo podróżniczego oraz mocno subiektywnego przekazu zbliża się bardziej do literatury historycznej niż stricte podróżniczej. Mało tu detali i smaczków, na które czekaliby zwolennicy bedekerów, więcej za to dziejów wszelakich i polityki. Rada bywał w lepszej formie, choć książka „Adriatyk” nie jest łatwa a wymagająca w odbiorze, warta jest przeczytania. Na pewno polecam ją wszystkim, tym którzy właśnie wracają lub wrócili z Chorwacji, zobaczą bowiem jej zabytki w zupełnie innym świetle.
 
Łukasz Moroz, http://etnosystem.pl/ksiazka/recenzje/9965-uwe-rada-adriatyk-miejsca-ludzie-historie
Język publikacji polski
Tytuł oryginału Die Adria. Die Wiederentdeckung eines Sehnsuchtsortes
Język oryginału niemiecki
Wydanie pierwsze
Tłumaczenie Andrzej Robak
ISBN: 978-83-233-4068-3
e-ISBN: 978-83-8179-531-9

POLECANE KSIĄŻKI

Shireen Rizvi

Analiza łańcuchowa w terapii dialektyczno-behawioralnej

(Oprawa miękka ze skrzydełkami)

45,00 zł
40,50 zł
Michael Booth

Japonia, Chiny i Korea

(Oprawa miękka ze skrzydełkami)

47,99 zł
43,19 zł
Christine A. Padesky, Dennis Greenberger

Umysł ponad nastrojem. Zmień nastrój poprzez zmianę sposobu myślenia

(Oprawa miękka ze skrzydełkami)

47,78 zł
43,00 zł
Lydia Pyne

Prawdziwe fałszerstwa

(Oprawa miękka ze skrzydełkami)

48,90 zł
34,23 zł

NOWOŚCI

red. Jerzy Franczak , Tomasz Kunz

Sztuka inwencji

( Oprawa twarda )

46,20 zł
41,58 zł
Małgorzata Opoczyńska

Drugie życie snów

( Oprawa twarda )

51,45 zł
46,31 zł
Jakub z Paradyża

Traktat o sztuce dobrego umierania

( Oprawa twarda )

44,10 zł
39,69 zł
Stanisław Przybyszewski

Proza poetycka. Pentalogia

( Oprawa twarda )

73,50 zł
66,15 zł
Mikael Niemi

Ugotować niedźwiedzia

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

49,90 zł
44,91 zł
Agnès Poirier

Notre Dame

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

39,99 zł
35,99 zł
red. Wojciech Drath , Bogdan de Barbaro

Psychoterapia między wiedzeniem a niewiedzeniem

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

46,99 zł
42,29 zł
Jennifer H. R. Sayrs , Marsha M. Linehan

Zespoły konsultacyjne w terapii dialektyczno-behawioralnej (DBT®)

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

54,00 zł
48,60 zł
red. Ryszard Markiewicz

Prawo a media społecznościowe

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

51,45 zł
46,31 zł
Joe Harkness

Ptakoterapia

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

45,90 zł
36,72 zł
Dariusz R. Piwowarczyk

Rekonstrukcja praindoeuropejskiego systemu fonologicznego

( Oprawa miękka )

42,00 zł
37,80 zł
Makoto Shinkai , Naruki Nagakawa

Ona i jej kot

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

33,99 zł
30,59 zł
47,25 zł
42,53 zł
Maksymilian Galon , Katarzyna Plebańczyk , Dominik Sieklucki , Marek Świstak

Minimalizm formalny

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

39,90 zł
35,91 zł
Weronika Chańska

(Nie)poradność systemowa

( Oprawa miękka )

50,40 zł
45,36 zł
Barbara Żebrowska-Mazur

Słowny ludowy folklor dziecięcy. Część 2

( Oprawa miękka )

39,90 zł
35,91 zł
red. Grażyna Urban-Godziek

Terminus Tom 24 z. 2 (63) 2022

( Oprawa miękka )

12,96 zł
11,66 zł
Sonia Kamińska-Tarkowska

Spirits in the material world

( Oprawa twarda )

46,20 zł
41,58 zł
red. Anna Chromik , Natalia Giemza , Katarzyna Bojarska

Macierz/Matrix

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

46,20 zł
41,58 zł
Barbara Michalak-Pikulska , Yousef Sh'hadeh

Early Novels on Arab Spring

( Oprawa miękka )

39,90 zł
35,91 zł

Ta strona wykorzystuje pliki cookies.

Dowiedz się więcej...