EN
Spis treści

Adriatyk

Miejsca, ludzie, historie

Przekład: Andrzej Robak

Seria: Mundus

Liczba stron: 336 Format: A5 Rok wydania: 2016 Data premiery: 16.05.2016

Opis książki

Dla milionów Polaków wyjazdy nad Morze Adriatyckie stanowiły pierwszy kontakt z południem Europy. Włoskie czy chorwackie plaże były wymarzonymi miejscami na wakacyjny wypoczynek. Adriatyk to jednak nie tylko plażowanie na słońcu. Nad morzem, gdzie już w starożytności Wschód spotykał się z Zachodem, nadal dochodzi do mieszania się kultur.

Pierwszy raz nad morzem. Niespełna dwulatek jeszcze niedowierza. Stojąc na ogonie opla rekorda P II w kolorze skorupki jaja, z pewnym trudem utrzymuje równowagę. Matka trzyma go mocno za lewe ramię. A w tle już Adriatyk, beżowy piasek styka się z wodą, a ta z błękitnym niebem poprzecinanym pasemkami chmur. Matka z dzieckiem patrzą w kierunku kempingu, skąd fotografuje ich ojciec. Do samego morza jeszcze kawałek, ale morski klimat daje się już wyczuć. Dziecko ma na sobie marynarską koszulkę w białe i niebieskie paski, a na głowie papierową czapkę szypra. Dziś jest ona hitem na zabawach karnawałowych, podobnie jak beret amerykańskiego marynarza. Matka pozuje w czapce kapitana. A więc to już: jesteśmy nad morzem.


Żegnając się z Istrią, zarazem kończę wieloetapową wyprawę, w której trakcie zjeździłem wybrzeże Adriatyku. Jej początek był w Caorle, a finał jest w Pazinie i Poreču. Trasę przemierzałem przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, a tym samym przeciwnie do kierunku upływu czasu. Morze, które poznałem, pod wieloma względami nie było obszarem jednorodnym, jak swego czasu twierdził Fernand Braudel. Nad tym morzem ludzie muszą walczyć o przetrwanie. Kiedy upadły republiki rządzone przez Wenecjan i Raguzan, władzę na tym terytorium sprawowały odległe metropolie: Rzym, Wiedeń i Stambuł. W XIX wieku na terenach położonych nad Adriatykiem, na rubieżach Europy, mnożyły się konflikty. Późniejsze lata pokazały jednak, że możliwa jest integracja. W każdym razie otuchą napawa Istria, która stanowi kres mojej podróży.

(Fragmenty)

Uwe Rada: Patrzę na Adriatyk z perspektywy zmieniającej się Europy - rozmawia Marcin Wilk, Wyliczanka

Recenzja

Uwe Rada znany niemiecki dziennikarz i publicysta, który w Polsce ceniony jest w szczególności za „biograficzne portrety” europejskich rzek w tym Łaby i Niemna, tym razem penetruje historyczne i kulturowe przestrzenie wokół Morza Adriatyckiego. W swojej najnowszej książce „Adriatyk. Miejsca, ludzie, historie” zagłębia się nie tylko w odmęty historii wielkich cywilizacji regionu, ale także przeczesuje brzegi morza i swojej pamięci w poszukiwaniu utraconych skarbów.

Morze możliwości
Sentymentalny powrót do lat dzieciństwa i pierwszych młodzieńczych doświadczeń z podróży na włoskie wybrzeże konstruuje narracyjną wędrówkę autora. Poznajemy Adriatyk z perspektywy drogi Rady, jego doświadczeń, wspomnień, impresji i wniosków. Pisarz precyzyjnie przemyca do tekstu elementy historii czy mitologii danego miejsca pisząc swoją opowieść, jako osadzony w kontekstach kulturowych traktat o miejscu. Adriatyk jest dla autora nie tyle przestrzenią geograficzną, co silnie ujednoliconą poprzez wpływy poszczególnych imperiów, wielkich religii czy szlaków handlowych, sferą kulturową. Charakterystyczne jest to, że jego terytorium jest i było wyjątkowe – to zarówno centrum jak i peryferia, blisko jak i daleko, własne i cudze morze. 

Niejednorodny i nieklarowny poprzez swoje wyjątkowe położenie geograficzne, Adriatyk spajany jest przez czas i to on jest najważniejszą determinantą jego opisu. Heraklitowskie panta rhei jest idealną definicją statusu morza w rozgrywkach geopolitycznych. W dziejach adriatyckiej Europy, bowiem to co dla jednej siły było przekleństwem, druga przekuwała w atut. Adriatyk był miejscem styku, areną rywalizacji, upadku i tryumfu państw lub imperiów. To na nim także narodziło się jedyne w swoim rodzaju morskie państwo – Republika Wenecka. Historia Wenecji to przede wszystkim historia Adriatyku jako głównej siły i potęgi Serenissimy. Najdłużej istniejące państwo o ustroju republikańskim wsławiło się także tym, iż jak żadne wcześniej ani później w historii, nie wyniosło tytułowego Adriatyku do rangi Morza Centralnego.

Ciekawostką mogą być „polskie” fragmenty podróży Rady, czyli interesująco acz krótko opisane ślady historycznej (np. Sienkiewicza, Piłsudskiego) i całkiem współczesnej polskiej bytności na wybrzeżu Adriatyku. Polskie momenty mają także edukacyjny walor pokazując np. jak różnie był odbierany „urlop nad Adriatykiem” w kontekście zimnowojennych podziałów przez Polaków i mieszkańców Europy Zachodniej, a także jak blisko kulturowo i geograficznie z jego plaż do polskiej Galicji. 

Uwe Rada nie jest w „Adriatyku” mistrzowskim gawędziarzem, nie porywa jak lubujący się podobnej tematyce Karl-Markus Gauss w swoich wyśmienitych „Niemcach na peryferiach Europy” czy „Umierających Europejczykach”. Czuć, że tekst momentami jest bez polotu i literackiego smaku. Książka jest przy tym dość trudna w odbiorze i mimo podróżniczego oraz mocno subiektywnego przekazu zbliża się bardziej do literatury historycznej niż stricte podróżniczej. Mało tu detali i smaczków, na które czekaliby zwolennicy bedekerów, więcej za to dziejów wszelakich i polityki. Rada bywał w lepszej formie, choć książka „Adriatyk” nie jest łatwa a wymagająca w odbiorze, warta jest przeczytania. Na pewno polecam ją wszystkim, tym którzy właśnie wracają lub wrócili z Chorwacji, zobaczą bowiem jej zabytki w zupełnie innym świetle.
 
Łukasz Moroz, http://etnosystem.pl/ksiazka/recenzje/9965-uwe-rada-adriatyk-miejsca-ludzie-historie
Język publikacji polski
Tytuł oryginału Die Adria. Die Wiederentdeckung eines Sehnsuchtsortes
Język oryginału niemiecki
Wydanie pierwsze
Tłumaczenie Andrzej Robak
ISBN: 978-83-233-4068-3
e-ISBN: 978-83-8179-531-9

POLECANE KSIĄŻKI

Riku Onda

Pszczoły i grom w oddali

(Oprawa miękka ze skrzydełkami)

47,99 zł
43,19 zł
John Elder Robison

Jestem inny

(Oprawa miękka)

41,90 zł
37,71 zł
Adam Piore

Magia bioinżynierii

(Oprawa miękka ze skrzydełkami)

54,00 zł
48,60 zł
Martin Grunwald

Homo Hapticus

(Oprawa miękka ze skrzydełkami)

42,00 zł
37,80 zł

NOWOŚCI

Tara Leniston , Rhian Grounds

Dom oswojony

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

35,00 zł
31,50 zł
Anna Modzelewska

Struktury organizacyjne NSZZ „Solidarność”

( Oprawa miękka )

39,90 zł
35,91 zł
red. Anna Rudakowska , Ewa Trojnar , Agata W. Ziętek

Taiwan’s Exceptionalism

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

46,20 zł
41,58 zł
Russell A. Barkley

ADHD. Podjąć wyzwanie

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

68,90 zł
62,01 zł
Don Kulick

Śmierć w lesie deszczowym

( Ebook )

44,90 zł
31,43 zł
red. Iwona Boruszkowska , Michalina Kmiecik , Jakub Kornhauser

Teorie awangardy

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

39,90 zł
35,91 zł
red. Mateusz Falkowski , Piotr Graczyk , Cezary Woźniak

Estetyka / inestetyka

( Oprawa miękka )

39,90 zł
35,91 zł
red. Renata Przybylska , Barbara Batko-Tokarz , Sylwia Przęczek-Kisielak

Niepodległa wobec języka polskiego

( Oprawa miękka )

46,20 zł
41,58 zł
Anna Wyrwisz

Wzorowy sojusz?

( Oprawa miękka )

39,90 zł
35,91 zł
red. Janina Kostkiewicz

Crime without Punishment…

( Oprawa miękka )

46,20 zł
41,58 zł
Lydia Kang , Nate Pedersen

Szarlatani

( Oprawa twarda )

70,00 zł
63,00 zł
red. Erica Lehrer , Roma Sendyka

Różnicowanie narodowego "my"

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

39,90 zł
35,91 zł
Sonia Kamińska

Brentano i jego Arystoteles

( Oprawa miękka )

39,90 zł
35,91 zł
Jerold J. Kreisman

Na huśtawce emocji

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

36,65 zł
32,99 zł
red. Katarzyna Grzybowska , Sylwia Papier , Roma Sendyka

Rzeczowy świadek

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

39,90 zł
35,91 zł
Krzysztof Hilman

Pikus w Kronice aleksandryjskiej i u Malalasa

( Oprawa miękka )

39,90 zł
35,91 zł
Seth J. Gillihan

Wytrenuj swój mózg

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

47,85 zł
43,07 zł
red. Jakub Kornhauser , Wacław Rapak

Apollinaire – « l’esprit nouveau » – les avant-gardes

( Oprawa miękka ze skrzydełkami )

39,90 zł
35,91 zł

Ta strona wykorzystuje pliki cookies.

Dowiedz się więcej...