Ustawienia prywatności (cookies)
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby dowiedzieć się więcej i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
*Z wyjątkiem niezbędnych
Wyszukiwanie zaawansowane
EN
0 0,00 zł
0
Wyszukiwanie zaawansowane

O Wydawnictwie

Zasady etyki publikacyjnej Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego

Wprowadzenie

Zasady etyki publikacyjnej w Wydawnictwie Uniwersytetu Jagiellońskiego określają standardy postępowania obowiązujące na każdym etapie procesu publikacyjnego prac naukowych. Obejmują one wszystkie osoby zaangażowane w proces wydawniczy: Wydawcę, Autorów, Recenzentów, Redaktorów Naukowych, Redaktorów naukowej serii wydawniczej i Tłumaczy.

Standardy stosowane w Wydawnictwie Uniwersytetu Jagiellońskiego są zgodne z wytycznymi Committee on Publication Ethics (COPE): Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors, Code of Conduct for Publishers, Core Practices, Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing oraz dobrymi praktykami publikowania naukowego. Celem ich stosowania jest zapewnienie rzetelności naukowej, przejrzystości procesu wydawniczego oraz wysokiej jakości publikacji. W wypadkach nieuwzględnionych w niniejszych Zasadach etyki publikacyjnej Wydawnictwo stosuje odpowiednie schematy postępowania oraz zalecenia przygotowane przez COPE.

Wszystkie teksty naukowe zgłaszane do publikacji są sprawdzane pod kątem zgodności z zasadami etyki, rzetelności, transparentności oraz wartości i użyteczności naukowej.

Podstawowe zasady etyki publikacyjnej

Rzetelność naukowa

Publikacje naukowe powinny przedstawiać wyniki badań w sposób uczciwy, rzetelny i przejrzysty. Niedopuszczalne są przejawy nierzetelności naukowej, w szczególności: ghostwriting, guest authorship, plagiatorstwo, zmyślanie lub fałszowanie danych, manipulowanie danymi, błędne i niesumienne przeprowadzenie postępowania badawczego oraz naruszenie zasad etyki w nauce. W przypadku podejrzenia naruszenia zasad etycznych wydawca podejmuje działania wyjaśniające, a potwierdzone przypadki będą skutkować korektą, a w rażących sytuacjach – wycofaniem publikacji.

 

Oryginalność publikacji i rzetelność źródeł

Autorzy mogą zgłaszać do publikacji wyłącznie własne, oryginalne teksty. Teksty te nie mogą być zgłoszone równolegle do innej publikacji lub stanowić części wydanej już publikacji.


Autorzy, wykorzystując badania lub powołując się na dane lub słowa innych osób, powinni używać stosownych oznaczeń wskazujących na cytowanie lub przedruk. Plagiat czy fabrykowanie danych są niedopuszczalne.

 

Autorstwo publikacji

Autorstwo odnosi się do osób lub grup, które są pomysłodawcami bądź opracowują publikację rozpowszechniającą pracę intelektualną lub twórczą[1].


Narzędzia technologiczne, w tym systemy oparte na sztucznej inteligencji, nie mogą być wskazywane jako autorzy publikacji.


Wszystkie osoby wymienione w zgłoszonej pracy jako Autorzy muszą mieć faktyczny, znaczący udział w jej powstaniu. Ponadto wszystkie osoby, które miały wpływ na ostateczny kształt pracy, powinny zostać wymienione jako Współautorzy.

 

Proces recenzowania

Wszystkie publikacje naukowe podlegają recenzji naukowej przeprowadzanej przez niezależnych specjalistów z danej dziedziny. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego zgłoszoną przez Autora pracę naukową kieruje do recenzji naukowej do specjalistów z danej dyscypliny naukowej posiadających co najmniej stopień doktora habilitowanego, niepozostającego w stosunku pracy z uczelnią, w której zatrudniony jest Autor publikacji (recenzja zewnętrzna).


Recenzenci:

• oceniają wartość i oryginalność pracy oraz zastosowanie standardów etycznych,
dokonują obiektywnej i merytorycznej oceny pracy,
• wskazują ewentualne błędy lub braki,
• pomagają podnieść jakość publikacji poprzez uwagi i rekomendacje.

Recenzje mają formę pisemną i kończą się jednoznaczną opinią o dopuszczeniu pracy do publikacji lub jej odrzuceniu.


Wydawnictwo może uzupełnić proces recenzji naukowej o badanie antyplagiatowe pracy. Celem tej procedury jest potwierdzenie oryginalności tekstu, identyfikacja ewentualnych zapożyczeń oraz zapewnienie rzetelności i integralności naukowej publikacji.

 

Bezstronność i zasada fair play

Zgłaszane do publikacji książki są oceniane przez Wydawcę przede wszystkim pod względem zgodności z profilem wydawniczym, wartości i innowacyjności pracy oraz spełniania obowiązujących standardów etycznych, kryteriów formalnych i technicznych. Kwestie, takie jak rasa, płeć, wyznanie, pochodzenie etniczne, obywatelstwo czy przekonania polityczne Autorów, nie wpływają na ocenę tekstów[2]. Ostateczna decyzja o przyjęciu tekstu do publikacji odbywa się na podstawie recenzji naukowych.

 

Poufność

Wszystkie materiały zgłoszone do publikacji oraz informacje dotyczące procesu recenzji mają charakter poufny. Osobami upoważnionymi do posiadania tych informacji pozostają jedynie Wydawca, Autorzy, wybrani Recenzenci oraz uprawnieni Redaktorzy i Tłumacze biorący udział w procesie wydawniczym danej publikacji.


Nieopublikowane, a przyjęte teksty nie mogą być wykorzystywane przez Wydawcę ani przez osoby uczestniczące w procedurach wydawniczych, jeśli Autorzy nie wyrażą na to pisemnej zgody

 

Konflikt interesów

Wydawca podejmuje maksymalne wysiłki, aby zapewnić bezstronność w procesach redakcji i recenzji publikacji.


Autorzy, Recenzenci oraz Redaktorzy są zobowiązani do ujawniania wszelkich potencjalnych konfliktów interesów, które mogłyby wpływać na obiektywność procesu publikacyjnego. Osoba, u której występuje istotny konflikt interesów, zostaje wyłączona z podejmowania decyzji, recenzowania lub opracowywania danej publikacji.

 

Transparentność finansowania badań

Autor informuje Wydawcę, a Wydawca podaje do wiadomości Czytelnika informacje o źródłach finansowania badań/publikacji, w tym o środkach pochodzących od instytucji, organizacji oraz innych podmiotów (financial disclosure).

 

Korekty, sprostowania i wycofanie publikacji

Na etapie procesu redakcyjnego (przed publikacją tekstu) Wydawca, Autorzy oraz Recenzenci mogą wspólnie dokonywać korekty tekstów.

 

W przypadku wykrycia istotnych błędów lub naruszeń zasad etycznych po opublikowaniu tekstu wydawca może: opublikować sprostowanie, opublikować erratę, uzupełnić publikację o wyjaśnienie, a w rażących sytuacjach – wycofać publikację.


Wersje drukowane publikacji, w miarę możliwości, mogą zostać wycofane z obrotu lub uzupełnione o erratę. Wycofywane teksty w wersji online nie zostaną usunięte, ale fakt i przyczyna ich wycofania będą wyraźnie wskazane.

 

Otwarty dostęp i udostępnianie danych

Wydawnictwo realizuje politykę otwartego dostępu. Wszystkie artykuły z czasopism naukowych są publikowane w wersji elektronicznej w otwartym dostępie (Open Access).  


Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego realizuje zapisy zawarte w Polityce otwartego dostępu do publikacji naukowych i danych badawczych pracowników i doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Porozumieniu o współpracy wewnętrznej z Biblioteką Jagiellońską, przekazując wybrane opublikowane treści naukowe do Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego (RUJ). Celem tych działań jest zapewnienie otwartego i bezpłatnego dostępu do wyników prac badawczych i naukowych.

 

Zgłaszanie naruszeń zasad etycznych

Każda osoba, która zauważy przejawy nierzetelności naukowej lub naruszenie zasad etyki publikacyjnej, może zgłosić taki przypadek Wydawcy.


Wydawca ma obowiązek rejestrowania i archiwizowania takich przypadków. Zgłoszenie powinno zawierać szczegółowy opis sprawy oraz wskazanie, jakich treści ono dotyczy. Będą one bezzwłocznie analizowane i rozpatrywane przez Wydawcę.

 

[1] COPE, Authorship, 2019, https://publicationethics.org/resources/discussion-documents/what-constitutes-authorship-english-june-2014, dostęp: 14.02.2023.

[2] COPE, DOAJ, OASPA, WAME, Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing – English, 2022, https://publicationethics.org/guidance/guideline/principles-transparency-and-best-practice-scholarly-publishing, dostęp: 14.02.2026.

Zasady dotyczące poszczególnych uczestników procesu wydawniczego

Do obowiązków Wydawcy należy w szczególności:

• zapewnienie rzetelności procesu publikacyjnego, redakcyjnego i recenzyjnego;
• przestrzeganie obowiązujących standardów wydawniczych i zasad etyki wydawniczej oraz zapobieganie praktykom niezgodnym z przyjętymi standardami publikowania, w tym publikowania prac naukowych;
• monitorowanie i wdrażanie międzynarodowych standardów publikowania (w szczególności publikowania tekstów naukowych);
obiektywna i merytoryczna ocena tekstów naukowych na podstawie opinii zawartych w recenzjach naukowych;
• wspieranie Autorów, Redaktorów prac zbiorowych oraz Redakcji czasopism naukowych;
• wspieranie uczciwości i rzetelności publikowania naukowego, w tym zapewnianie mechanizmów składania skarg, publikowanie errat oraz dokonywanie retrakcji;
• promowanie publikacji oraz zwiększanie ich widoczności i oddziaływania (marketing naukowy, indeksacja, dystrybucja, komunikacja w środowisku akademickim);
• ochrona własności intelektualnej i praw autorskich;
• zachowanie tajemnicy wydawniczej, to jest nieujawnianie informacji na temat zgłoszonych publikacji osobom nieupoważnionym;
• przeciwdziałanie konfliktom interesów Autorów, Redaktorów, Recenzentów i Tłumaczy.

 

Do obowiązków Autora należy przeze wszystkim:

• zapewnienie rzetelności i oryginalności wyników badań przedstawionych w publikacji;
• umożliwienie identyfikacji źródeł badań cytowanych w pracy;
• udzielenie dostępu do prezentowanych w pracy danych (nawet po publikacji tekstu);
• oznaczanie autorstwa innych osób oraz praw osób trzecich do wykorzystanych materiałów, w tym do ilustracji, tabel, schematów itp.;
• ujawnienie wkładu poszczególnych Autorów w powstanie publikacji wieloautorskich;
• przeciwdziałanie przypadkom nierzetelności naukowej;
• załączenie do pracy bibliografii uwzględniającej publikacje, które zostały wykorzystane w tekście;
• ujawnienie źródeł finansowania publikacji;
• niezwłoczne poprawienie wszystkich błędów merytorycznych w tekście, wskazanych przez Wydawcę na każdym etapie procesu wydawniczego bądź odkrytych już po publikacji pracy.

 

Do obowiązków Recenzenta należy przeze wszystkim:

• przestrzeganie standardów i zasad etycznych związanych z publikacją tekstów naukowych oraz przeciwdziałanie praktykom niezgodnym z przyjętymi standardami;
• upewnienie się, że między nim a Autorem recenzowanej publikacji nie zachodzi konflikt interesów;
• terminowe wykonanie zleconej recenzji;
• zachowanie poufności recenzowanej pracy;
• obiektywna ocena przedłożonej pracy poparta odpowiednią argumentacją;
• niezwłoczne zgłoszenie Wydawcy fragmentów tekstu, co do których zachodzi podejrzenie nierzetelności naukowej.

 

Do obowiązków Redaktora Naukowego należy przeze wszystkim:

• obiektywna i merytoryczna decyzja, które materiały zostaną opublikowane;
• zapewnienie rzetelności naukowej publikowanych prac;
• upewnienie się, że Współautorzy pracy zbiorowej akceptują poprawki wynikające z redakcji naukowej.

 

Do obowiązków członków Rady naukowej serii wydawniczej należą:

• dbałość o spójność tematyczną, poziom naukowy oraz rozwój koncepcji całej serii wydawniczej;
• wyznaczanie oraz aktualizacja celów i misji serii;
• dążenie do przestrzegania zasad etyki publikacyjnej (zgodnych z wytycznymi COPE);
• stosowanie zasady obiektywności i bezstronności naukowej, wyłączanie się z procesu decyzyjnego w przypadku zaistnienia konfliktu interesów;
• promocja serii w środowiskach naukowych;
• zachęcanie Autorów do publikowania w ramach serii;
• współpraca z innymi Redaktorami serii wydawniczej;
• określanie polityki rozwoju serii;
• współpraca z Wydawcą.

 

Do obowiązków Tłumacza należy:

• przestrzeganie zasad etyki zawodowej, standardów etycznych oraz zestawu dobrych praktyk zalecanych przez polskie stowarzyszenia tłumaczy, szczególnie w zakresie rzetelności przekładu, plagiatu oraz stosowania narzędzi sztucznej inteligencji;
• wykorzystanie dostępnej wiedzy i umiejętności w celu zapewnienia najwyższej jakości przekładu;
• przełożenie z należytą starannością i w ustalonym w umowie terminie całości tekstu wraz ze wszelkimi wskazanymi dodatkami według dostarczonej przez Wydawcę instrukcji edytorskiej.

COPE: Full set of Polish flowcharts

COPE - Full set of Polish flowcharts
PDF (385.80 KB)