Granica dzieląca chrześcijański Wschód i Zachód na mapie średniowiecznej Europy przypomina XX-wieczną „żelazną kurtynę”. Bariery językowe, podziały polityczne i rozbieżności natury liturgicznej budowały mur między tymi dwiema kulturami. Pomijając takie wydarzenia, jak wielka schizma czy krucjaty, dzieje doktryny chrześcijaństwa wschodniego były przedmiotem niewielu badań historyków Kościoła. Jaroslav Pelikan nie tylko zajmuje się kwestią rozłamu na Kościół wschodni i zachodni, lecz także opisuje specyficzne formy, które doktryna chrześcijańska przybierała w kulturze bizantyjskiej, syryjskiej i wczesnosłowiańskiej.


Duch wschodniego chrześcijaństwa to arcydzieło przedstawiające zagadnienia o niezwykle różnorodnym charakterze – wielkie kontrowersje chrystologiczne z VII wieku, spory ikonoklastyczne w VIII i IX stuleciu, stosunek Kościoła wobec Żydów i muzułmanów, herezje dualistyczne późnego średniowiecza oraz Kościoły poreformacyjne na wschodzie Europy.

Lektura tej książki to swoista uczta intelektualna. Podobnie jak tom pierwszy, stanowi wyjątkowy pokaz erudycji, analitycznej klarowności, zrównoważonej prezentacji przeciwnych stanowisk oraz mistrzowskiego poruszania się po labiryncie starożytnego i nowożytnego piśmiennictwa teologicznego.